«Αναλόγως…», ένα κείμενο από τον "παιδικό κόσμο"

«Όταν με ρωτάνε κάτι, πρώτα λέω: «Αναλόγως...», σκέφτομαι λίγο και μετά τους απαντάω. Καμιά φορά δεν χρειάζεται να πω τίποτα άλλο παραπάνω. Με θαυμάζουν όταν λέω αυτή τη λέξη. Μάλλον κάτι στα μάτια μου, δείχνει ότι καταλαβαίνω περισσότερα απ’ όσα μπορώ να εξηγήσω. Στην πραγματικότητα, ξέρω εκατό «εξαιρέσεις» αλλά δεν μπορώ να σου πω ούτε ένα ρητό «κανόνα». Όλοι λένε μόνο «μη» και «δεν πρέπει», περιορίζοντας τα διασκεδαστικά πράγματα που μπορεί κανείς να δοκιμάσει όταν είναι παιδί. Αν ακούς συνέχεια φωνές, λες: «Δεν κάθομαι «στ’ αυγά μου», να παίξω με το τάμπλετ μου;». Όμως, ακόμη κι όταν παίζω, συνέχεια κρυφακούω τους «μεγάλους», μήπως καταλάβω κάτι «από τα συμφραζόμενα», αλλά κι εκείνοι, θεωρώντας ότι το παιδί τους είναι ήδη αρκετά έξυπνο, επιμένουν να μην λένε κάτι για «κανόνες». Όσοι δεν καταλαβαίνουν, μένουν ακόμη ένα γύρω έξω από αυτό το «παιχνίδι», αλλά εγώ έχω μείνει για περισσότερους, αφού λένε ότι είναι πολλά αυτά που πρέπει να μάθω.

Α, τώρα τελευταία, μάλλον έχω πάθει και κάτι που παθαίνεις όταν βλέπεις πολλή τηλεόραση, δεν εξηγείται αλλιώς, γιατί καμιά φορά ξεχνάω να γράφω σωστά, ειδικά όταν νιώθω ότι μου βάζουν δύσκολα, είναι σαν να θέλω να βάλω μια «άνω τελεία»: «Εντάξει παιδιά, ακόμη δεν το μάθαμε αυτό, γιατί τόση βιασύνη να πάμε παρακάτω;»… Τόσα πολλά καινούργια πράγματα ταυτόχρονα είναι καμιά φορά διασκεδαστικά, δεν λέω, αλλά πονοκέφαλος… Είναι σαν να κυνηγάς το τρένο. Κι όμως, ξέρω όλα τα γράμματα από το νηπιαγωγείο! Όταν γράφω μία λέξη ολόσωστη, έχω φτάσει να είμαι περήφανη για τον εαυτό μου. Όλα αυτά όμως, ό,τι ώρα θέλω μπορώ να τα μάθω! Απλά τώρα τρέχω να προλάβω τις «εξελίξεις», επειδή ο μπαμπάς παίζει με το τάμπλετ μου όση ώρα διαβάζω και δεν μπορώ να συγκεντρωθώ όταν ακούω κάποιον άλλο να «σκοτώνει» τα «ζόμπυ» μου…

Αλλά έτσι είναι να είσαι μεγάλος, το διασκεδάσεις με την ψυχή σου όση ώρα θες και μπορείς να βρίζεις χωρίς να σε βάζουν τιμωρία. Όταν είσαι μικρός, πρέπει να κάνεις «υπομονή» όταν σε βρίζει κάποιος, ειδικά ο αδερφός σου. Αυτό είναι άδικο…

Και τα παιδιά στο σχολείο κάνουν κάτι «κακά» πράγματα, αλλά αυτό είναι πρόβλημα μόνο στο διάλειμμα, επειδή όταν μπούμε για μάθημα θα τιμωρηθούν για πριν, μετά θα το ξεχάσουμε όλοι και θα είμαστε καλά. Αν εξαιρέσεις ότι ένα παιδί έσπασε το χέρι του.

Οι τιμωρίες είναι πάντα άδικες, αλλά όλοι έχουμε «φάει»… «Αναλόγως» τι κάνεις, καθετί έχει την «ανάλογη» τιμωρία… Εκείνους, με τα όπλα, που έρχονται στον ύπνο μου και είναι κακοί, δεν τους βρίσκει κανείς. Δεν έχω καταλάβει γιατί λένε ότι δεν μοιάζω με τα άλλα παιδιά, αλλά δεν με στενοχωρεί αυτό επειδή έχω φίλους. Άλλοι δεν έχουν ούτε φίλους ούτε τάμπλετ… Θα προτιμούσα όμως να μου αφιερώνανε περισσότερο χρόνο οι γονείς μου, χρόνο χωρίς να μιλάμε, να ήμασταν αγκαλιά, να παίζαμε, χωρίς να με ρωτάνε τίποτα. Κι αυτή η δασκάλα μου, να μην είχε τόση υπομονή, επειδή η φασαρία γίνεται μεγαλύτερη στην τάξη και «τρελαίνει» τα αυτιά μου. Είναι άδικο. Δεν μπορώ να συγκεντρωθώ. Δεν είπα να τους τιμωρήσει πολύ, κάποιοι έχουν ένα «πρόβλημα» και κάνουν φασαρία. Αλλά κι εγώ, ρίχνω καμιά φορά καμιά σπρωξιά, για να «επανορθώσω» μόνη μου αυτή την αδικία, σε κάποιους που κάνουν τους «εξυπνάκηδες», που τα κάνουν όλα ωραία και σωστά, που νομίζουν ότι με ξεπερνούν. Και τότε, με προσέχουν όλοι και τσιρίζουν, σαν χαζά! Ενώ όταν λέω εγώ κάτι έξυπνο κανείς δεν το ακούει. Όλοι ακούνε μόνο τον εαυτό τους στην τάξη… Κι η κυρία μάλλον έχει ήδη αποφασίσει ποιοι είναι οι πιο έξυπνοι.»

Α., 6 ½  ετών

Το κείμενο αποτελεί μια δημιουργική προσπάθεια γραφής. Πρόκειται, στην πραγματικότητα, για «συρραφή» από λόγια που έχω ακούσει από παιδιά, ηλικιών από 4 έως 7 ετών. Μερικές φορές, νομίζω ότι θα μπορούσα να ήμουν κι εγώ στη θέση τους. Όμως, τα σημερινά παιδιά, αντιμετωπίζουν σαφώς έναν πιο «πολύπλοκο» κόσμο, με περισσότερα «χατίρια» αλλά και περισσότερες «υποχρεώσεις». Όπως και να ‘χει, στον παιδικό κόσμο είναι δύσκολο να «μπούμε»: έχει στοιχεία υπερβολής, μεγαλοποίησης, μαγικής σκέψης και φαντασίας και είναι «αποσπασματικός», ας πούμε ότι οι σκέψεις τους δεν είναι ολοκληρωμένες ούτε και σταθερές, έρχονται, φεύγουν, διαστρεβλώνονται…

Παρόλα αυτά, τα παιδιά μοιάζουν να μιλούν σαν «μεγάλοι», ανακαλούν εύκολα τα περισσότερα ερεθίσματα που καθημερινά τους δίνουμε και να μπορούν να συζητήσουν γι’ αυτά. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να επαναλαμβάνουμε πράγματα που σε εμάς φαίνονται «αυτονόητα», όπως οι κανόνες συμπεριφοράς «ανάλογα» με τα διαφορετικά περιβάλλοντα. Τα παιδιά νιώθουν ασφάλεια όταν τους μιλάμε ξεκάθαρα και να μην ξεχνάμε ότι η επανάληψη είναι η «μητέρα της μαθήσεως». Επομένως, δεν αρκούν τα νέα ερεθίσματα, εάν δεν επανερχόμαστε στην ουσία αυτών που θέλουμε τα παιδιά να μάθουν.

Επιπλέον, να μην παραβλέπουμε το γεγονός ότι και τα παιδιά έχουν άγχος, μάλιστα περισσότερο απ’ όσο πιστεύουμε, κι αυτό είναι φυσικό. Όπως έλεγε μια καθηγήτριά μου «τα παιδιά γεννιούνται στη μέση του έργου», συνεπώς τους φαίνονται σαν «βουνό» όλα αυτά που πρέπει να μάθουν, ιδιαίτερα στη σχολική ηλικία… Και να μην ξεχνάμε τη σωματική κόπωση που υφίστανται στις «έντονες» μέρες τους.

Προτείνω να βλέπουμε κάποιες φορές τον κόσμο από την πλευρά των παιδιών: θέλουν απλά να ακούγεται αυτό που λένε, να τους δίνουμε χρόνο, να τα προσέχουμε, να μην βαριόμαστε τις επαναλήψεις γιατί κι αυτό δείχνει την αγάπη και την παρουσία μας, να τα αντιμετωπίζουμε σαν υπεύθυνα, να τους δείχνουμε αφοσίωση, να μην παίρνουμε πίσω τους κανόνες μας, να τους επιτρέπουμε να είναι παιδιά και …να μην είμαστε πιο παιδιά από αυτά…

Με αγάπη,

Χ. Κ.