Το "Τακτ", οι Κοινωνικοί Ρόλοι και "το Κομμάτι μας", μέρος τρίτο

Σε άρθρα του ιστολογίου, έχουμε κάνει αναφορές στο τακτ και τις "προστατευτικές" του ιδιότητες στις καθημερινές σχέσεις. Παρακάτω, ακολουθούν προσωπικές απόψεις, σχετικές με τις θεραπευτικές ιδιότητες του τακτ...

Κάποιες φορές, τα άτομα καλούνται σε ρόλους φροντιστών/ περιθαλπόντων, για πιο μικρά ή πιο μεγάλα χρονικά διαστήματα.
Ουσιαστικά, πρόκειται για το ρόλο του συνεργάτη ενός άλλου ατόμου, με το οποίο συμπορευόμαστε για μια περίοδο προκειμένου το άλλο άτομο, να συντηρήσει και να ενισχύσει τις δεξιότητές του, αυξάνοντας το εύρος των επιλογών και μεγιστοποιώντας τις δυνατότητες για αυτονομία. 

Ως "συνεργάτες", λοιπόν, πολύ συχνά εντός των φυσικών σχέσεων, τα άτομα συμπεριφέρονται δίνοντας περισσότερη έμφαση στο τακτ, δηλαδή με περισσότερη ευαισθησία στην αναγνώριση της μοναδικότητας του άλλου και σεβασμό, χωρίς να διατυπώνουν αρνητικές κριτικές. Ταυτόχρονα, αυτό που βοηθά τους συνεργάτες, είναι το να βρίσκονται σε μια διαδικασία βελτίωσης της ικανότητας αποκωδικοποίησης "μηνυμάτων" της άλλης πλευράς, τα οποία δηλώνουν άγχος και ένταση, προλαμβάνοντας το να βρεθεί σε δυσάρεστη συναισθηματικά κατάσταση το άλλο άτομο. Σε αυτές τις περιπτώσεις, "χτίζουμε" πάνω σε ποιοτικές δραστηριότητες, με βάση τι είναι ενδιαφέρον και ελκυστικό για το άλλο άτομο. Επομένως, το ..."κομμάτι μας", είναι σαν ένα "συμφωνικό" κομμάτι, προκύπτοντας ως αποτέλεσμα συνθετικής διαδικασίας, όπου μπορούν να προκύψουν δημιουργικοί συνδυασμοί, χωρίς η μια οπτική να έρχεται σε αντιπαράθεση με την άλλη...

Χ. Κ.

Ξεμπερδεύοντας με τα "ξερά φύλλα"...

Συχνά, τα άτομα δυσκολεύονται από δυσάρεστες και ενοχλητικές σκέψεις, που επιμένουν για μεγάλα διαστήματα... Αυτές οι σκέψεις, φαίνεται ότι περιέχουν στο μεγαλύτερο μέρος τους φόβους και έχουν την τάση να εμφανίζονται στις χαλαρές στιγμές κι όχι όταν κάποιος είναι απασχολημένος με ένα έργο. Τέτοιες σκέψεις, επηρεάζουν τη διάθεσή μας, μας αγχώνουν, μας προβληματίζουν και μας εμποδίζουν να χαρούμε τα καθημερινά πράγματα...

Σημαντικό, σε μια τέτοια κατάσταση, είναι, να αναζητήσουμε εμπειρίες για όλα τα αισθητήρια όργανα, εικόνες αληθινές, με χρώματα, αρώματα και συγκινήσεις... Αυτές μπορούν να είναι νέες εμπειρίες ή να περιέχουν παλιές, αγαπημένες συνήθειες, που είχαμε ξεχάσει... Μπορεί να είναι και "όνειρα της μέρας", νοερά "ταξίδια"...

Γενικά, οι πλήρεις εικόνες, μπορούν να "νικήσουν" τις άχρωμες, στατικές, ενοχλητικές σκέψεις!

Ένας τρόπος να επικεντρωθούμε στις αισθήσεις, είναι να προσθέσουμε στην καθημερινότητά μας χαλαρωτικές σκέψεις, σαν καταφύγια... Εάν δεν μπορείτε να πάτε μια βόλτα στη θάλασσα, μπορείτε να κλείσετε για λίγα λεπτά τα μάτια και να φανταστείτε τα χρώματα, να προσθέσετε τον ήχο του κύματος, τους ήχους των πουλιών, την αίσθηση της ζέστης στο σώμα, την αίσθηση από το αεράκι στο πρόσωπο...

Ίσως, ενοχλητικές σκέψεις προσπαθήσουν ξανά να "τρυπώσουν" κάπου εκεί...

Αναγκαστικά, προηγείται ένα στάδιο στο οποίο τα ξερά φύλλα συνυπάρχουν με τα νεαρά... Όπως όταν αναγεννιέται το καμένο δάσος... Εσείς, απλά, συνεχίστε να "επισκέπτεστε" τα χαλαρωτικά μέρη της φαντασίας σας... 

Και μετά, δοκιμάστε να αποκτήσετε μια νέα συνήθεια, τα "όνειρά της μέρας"...

Θα σας χαλαρώσουν και θα σας βοηθήσουν να οργανώσετε τους στόχους σας... Τα όνειρα της μέρας, βοηθούν τη μνήμη και τη μάθηση και μας κάνουν δημιουργικούς...

Χ. Κ.

Ψυχική Υγεία και Ποιότητα Ζωής: 10 Οκτωβρίου, Παγκόσμια Ημέρα για την Ψυχική Υγεία 2017

«Συχνά νιώθω σαν να παίζω τένις με τρία μπαλάκια, μέσα, όμως, σ’ ένα όνειρο, κι αυτό επειδή μπορώ και χτυπάω κάθε φορά και τα τρία μπαλάκια με μεγάλη ταχύτητα αλλά χωρίς να ξέρω αν θα μπορέσω να το κάνω αυτό για πολύ ακόμη…

Κι η ζωή μου περνά κάπως έτσι…

Κάπως έτσι, άρχισα να καταλαβαίνω ότι, οι ανεκτίμητες στιγμές, θα παραμένουν εκείνες οι λίγες, απλές, χαλαρές, ειρηνικές στιγμές, που δεν χρειάζεται να κάνω τίποτα αναγκαστικά, ούτε βιαστικό, ούτε από αυτά που κάνουμε επειδή «έτσι κάνουν όλοι», ούτε φιλόδοξο, ούτε απαραίτητα «ποιοτικό»…»

Στη σύγχρονη πραγματικότητα, καλούμαστε να λειτουργήσουμε με ταχύτητα και αποτελεσματικότητα σε διάφορες προκλήσεις και αλλαγές, αλλά αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το δοχείο γεμίζει… Φαίνεται ότι, τα σημαντικά ζητήματα είναι, να γενικεύουμε τα μαθήματα της ζωής και να χειριζόμαστε έξυπνα τις αναβολές, ώστε να είμαστε περισσότερο στη θέση αυτών που σχεδιάζουν και λιγότερο στη θέση αυτών που απλά αμύνονται διαχειριζόμενοι αλλεπάλληλες «κρίσεις»… Το ζήτημα, δηλαδή, είναι, να είμαστε οι εαυτοί μας, εκτιμώντας τις μικρές και μεγάλες ανάσες και παραμένοντας θετικά προκατειλημμένοι…

Για να επιτύχουμε τους παραπάνω στόχους, είναι απαραίτητο, σε κάθε στάδιο της ζωής μας, να έχουμε την ευκαιρία να κάνουμε ένα βήμα πίσω ώστε να χαιρόμαστε κοιτάζοντας όσα έχουμε, να επαναπροσδιορίζουμε τις έννοιες προσθέτοντας τα νέα στοιχεία και να επαναξιολογούμε τις προτεραιότητες μας. 

Πράξεις VS σκέψεις, μέρος δεύτερο: “το σπήλαιο των αρνητικών σκέψεων”

Θα ήθελα, πρώτα απ’ όλα, να διευκρινίσω ότι, στο άρθρο αυτό, αναφερόμαστε σε καθημερινές αρνητικές σκέψεις που κάνουμε όλοι μας λίγο-πολύ... Επίσης, η υγιής ψυχολογική κατάσταση είναι συνυφασμένη με την ικανότητα της αρκετά αποτελεσματικής διαχείρισης του καθημερινού άγχους, όχι με το να μην έχουμε άγχος! 

Παρόλα αυτά, για τις επαναλαμβανόμενες αρνητικές σκέψεις, που διατηρούνται για μεγάλα χρονικά διαστήματα, εμποδίζουν το άτομο στις καθημερινές υποχρεώσεις ή στις σχέσεις του ή/ και συνοδεύονται από άγχος που το άτομο δεν μπορεί να το διαχειριστεί, δεν αρκούν τα βήματα αυτοβοήθειας που προτείνουμε σε αυτά τα άρθρα, αλλά χρειάζεται ειδική επαγγελματική συμβουλευτική.

Τι συμβαίνει, όμως, με τις αρνητικές σκέψεις;

Ίσως μοιάζουν εξίσου “αληθινές” με όλες τις άλλες σκέψεις που κάνουμε… Συχνά, οι αρνητικές σκέψεις, είναι σαν να κάνουν μονολόγους ή διαλόγους… Μοιάζουν λογικές, συνετές, πιθανές… Αλλά αποτελούν, ταυτόχρονα, “βάρος” για τα άτομα... Οι αρνητικές σκέψεις και οι φόβοι, παρουσιάζονται σαν τη Λερναία Ύδρα... Ξεπερνάς έναν φόβο και μετά ο κίνδυνος μοιάζει διάχυτος, σαν να ξεφυτρώνουν πολλά “κεφάλια” του ανεξέλεγκτα…

Στην πραγματικότητα, ο εγκέφαλος, επηρεάζεται από τη χημεία των αρνητικών σκέψεων και ως συνέπεια αυτής της κατάστασης, ιδίως όταν αυτή συνεχίζεται ή/ και συνδέεται με ποικίλα στρεσογόνα περιστατικά της ζωής, είναι πιθανό να προσλαμβάνουμε με αρνητικό τρόπο τα ουδέτερα ερεθίσματα, κατάσταση η οποία έχει επιπτώσεις και στις συμπεριφορές μας… Οι αρνητικές σκέψεις, φαίνεται ότι στοχεύουν να υποτιμήσουν τις μικρές χαρές και μαζί με αυτές και τις θετικές προσδοκίες… Και μας αφήνουν να πιστεύουμε ότι οι χαλαρωτικές στιγμές είναι ανούσιες, ότι αυτό που μας συμβαίνει είναι “φυσικό” ή ότι δεν μας αξίζει κάτι άλλο…

Αρκούν μερικά μικρά αλλά καθημερινά βήματα για να βγούμε από το “σπήλαιο των αρνητικών σκέψεων”. Γι’ αυτό, τις αρνητικές σκέψεις, καλύτερο είναι να τις παλεύουμε με πράξεις: Να σιγομουρμουρίσουμε το αγαπημένο μας τραγούδι, να περπατήσουμε ένα τετράγωνο πιο μακριά απ’ όσο συνήθως, να αναζητήσουμε τους ήχους της φύσης, να επιμείνουμε σε ό,τι έχουμε σχεδιάσει να κάνουμε, να προετοιμαστούμε με ευχαρίστηση γι’ αυτά που περιλαμβάνει η επόμενη μέρα μας και να αφήσουμε τους άλλους να μας κάνουν εκπλήξεις μέσα στο πρόγραμμά μας ή εκτός αυτού…

Θα μπορούσε να συνεχίζεται η ζωή στο “σπήλαιο των αρνητικών σκέψεων”… Ή να προχωρούσαμε ακόμη πιο βαθιά στο σπήλαιο, αντί να θυμώνουμε με όσους προσπαθούν να μας δείξουν το φως, επειδή μας βγάζουν από τη βόλεψή μας κι έτσι κάνουν τα μάτια μας να πονάνε… Στο σπήλαιο, ίσως θα ζούσαμε προστατευμένοι από τα θηρία ή/ και από τα καιρικά φαινόμενα… Μα τότε, τα σώματά μας θα σκέβρωναν από την έλλειψη του Ήλιου και τα μάτια μας δεν θα μάθαιναν ποτέ να βλέπουν τα χρώματα…

Αλλά η δυσφορία που νιώθουμε για τις αρνητικές σκέψεις αποδεικνύει ότι είμαστε, τελικά, φτιαγμένοι, για να αντιλαμβανόμαστε και να χαιρόμαστε το φως…

Χ. Κ.

Μπορείτε επίσης να δείτε πάλι το... Πράξεις VS σκέψεις, μέρος πρώτο: "ασπίδες στο άγχος"

Η ζωή είναι... ένα εργαστήριο...

Το να νιώθουμε καλά, εξαρτάται από τους παράγοντες που μας επιτρέπουν να κάνουμε αυτά που "πρέπει" και αυτά που επιθυμούμε αλλά και από τους παράγοντες που μας παρεμποδίζουν από το να κάνουμε όλα αυτά που μας επιτρέπουν να είμαστε οι εαυτοί μας. Γενικά, όμως, η ζωή, είναι πράξεις! Είναι σαν ένα εργαστήριο, όπου μαθαίνεις τα πάντα με την πρακτική και είσαι αυτό που θέλεις να είσαι, επειδή το επιβεβαιώνεις, με τις ανάλογες πράξεις, καθημερινά.

Η συνέχεια στο...

http://seepipedopepoithisewn.blogspot.gr/2016/10/vs.html

"Πώς θα χαλαρώσω;" Μάθετε τα "μυστικά της χαλάρωσης" και προετοιμαστείτε για να δώσετε τον καλύτερο σας εαυτό!

Η χαλάρωση θεωρείται και σαν κάτι σχεδόν "μυθικό"... 

Μπορεί να την έχουμε στο μυαλό μας σαν κάτι ακατόρθωτο, κάποιες φορές μπορεί να νομίζουμε ακόμη κι ότι δεν τη δικαιούμαστε ή να φτάνουμε, γενικά, στα άκρα, με το να τη θεωρούμε από τη μια πλευρά πολυτέλεια κι από την άλλη, να πιστεύουμε κι ότι δεν την έχουμε ανάγκη... 
Σε αυτό το άρθρο, θα εξετάσουμε πιο προσεκτικά τι σημαίνει "χαλάρωση" και ποιες είναι οι χαλαρωτικές δραστηριότητες. Στόχος είναι, να γίνει σαφές ότι η χαλάρωση περιέχει την ουσία στη σχέση νου και σώματος.

Η χαλάρωση, μπορεί να αποτελεί μια απολαυστική διαδικασία αλλά εξακολουθεί να αποτελεί και απαραίτητο μέρος για την επιτυχία ενός στόχου. Επομένως, δεν θα πρέπει να χάνουμε την ουσία σε σχέση με τη χαλάρωση, ούτε εξιδανικεύοντάς την, αλλά ούτε θεωρώντας την ως 'χάσιμο χρόνου"... Γενικά, η χαλάρωση φαίνεται ότι είναι απαραίτητη για δυο λόγους: πρώτον, είναι προϋπόθεση για να αποδώσουμε περισσότερο σε ένα σημαντικό στόχο που έχουμε θέσει (και αναμένουμε την επιτυχία σε αυτόν με ευχάριστη προσμονή...) και δεύτερον, η χαλάρωση είναι απαραίτητη μετά από μια έντονη δραστηριότητα, προκειμένου να μειωθεί η ένταση της προσπάθειας στο σώμα και να επανέλθει η ισορροπία, ούτως ώστε να μπορούμε να συγκροτηθούμε για ένα μελλοντικό στόχο χωρίς να σπαταλιέται/ μειώνεται η ενέργειά μας. 

Ανάγκες της ψυχής...

Νομίζουμε ότι γνωρίζουμε αρκετά για τις ανάγκες της «ψυχής»…

Στην πραγματικότητα, όμως, αυτά που νομίζουμε ότι γνωρίζουμε καλά, συχνά αποδεικνύονται δυσλειτουργικά ή ακόμη και «παγίδες»…Είναι επειδή οι ψυχές, έχουν δικούς τους κανόνες να σχετίζονται με τα άτομα, με τα γεγονότα, με το παρελθόν και το μέλλον…

Αυτές τις αρχές, εγώ τις λέω «μαθηματικά» της ψυχής…

«…μαθηματικά της ψυχής»

1. Το όλο είναι κάτι παραπάνω από άθροισμα μερών (βασική αρχή της Θεωρίας της Μορφής).
2. Το σύνολο μπορεί να «διαποτιστεί», θετικά ή αρνητικά, από τα χαρακτηριστικά ακόμη κι ενός στοιχείου που εντάσσεται μέσα σε αυτό…
3. Η διαχείριση των εντάσεων γίνεται αποτελεσματικά με προσθέσεις κι όχι με αφαιρέσεις…
4. Αμέτρητες αντιφάσεις μπορούν να συνυπάρχουν αρμονικά μέσα μας εάν δεν τις «σκαλίσει» κάποιος!
5. Ο χρόνος μετράει με διαφορετικό τρόπο για τα συναισθήματα…
6. Παίρνουμε τις αποφάσεις μόνοι μας, ωστόσο μέσα στη σκέψη μας «κατοικούν» κι άλλοι…
7. Στις ψυχολογικές περιγραφές δεν βοηθούν οι …στρογγυλοποιήσεις!
8. Τα συμπτώματα που παρατηρούμε δεν αθροίζονται απαραιτήτως μεταξύ τους, επειδή δεν οφείλονται όλα στα ίδια «τραύματα»…
9. Συχνά επιδιώκουμε τα πιο «δύσκολα» σε σχέση με τα πιο «εύκολα» προβλήματα κι αυτή η επιλεκτικότητα έχει ορισμένες συνέπειες…
10. Η ποσοτική συσσώρευση μπορεί να οδηγήσει σε επανοργανώσεις και ποιοτικές αλλαγές κι αυτή η δυνατότητα μετασχηματισμού προσφέρει νέες ευκαιρίες ακόμη και για τις υποθέσεις με …αρνητικά πρόσημα!

Χ  Κ.

"Φύλαγε τα ρούχα σου για να έχεις λίγο λιγότερα από τα μισά…"

Μερικές φορές, προσπαθώ να καταλάβω καλύτερα τι είναι πιο πολύ, τελικά, αυτό που χαρακτηρίζουμε ως «αισιοδοξία»…

Πρώτα απ’ όλα, όμως, το να μην φοράς «χρωματιστά γυαλιά», στοιχείο απαραίτητο για να μπορείς να πιστεύεις στις «εκπλήξεις της ζωής» και να εξασφαλίζεις συναισθήματα «ανόδου» ακόμη κι όταν τα πράγματα δεν πηγαίνουν και τόσο καλά, είναι κάτι που δεν είναι αυθόρμητο ούτε κατακτάται πριν από μια …σεβαστή ηλικία:

"Ήταν τόσο απλό τελικά!": "λάθη" και εναλλακτικές που αφορούν την εύστοχη επικοινωνία μεταξύ γονέων και παιδιών όταν υπάρχει κάποιο ανησυχητικό σύμπτωμα

Το ότι αυξάνεται η ενημέρωση των γονέων γύρω από θέματα ψυχολογίας, δεν λειτουργεί, σε όλες τις περιπτώσεις, αποκλειστικά προωθώντας την αμοιβαία κατανόηση και την ενσυναίσθηση μεταξύ γονέων και παιδιών, ενώ, σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί ακόμη και να «προκαταβάλλει» αρνητικά τους γονείς, να τους αγχώνει ή να τους ανησυχεί... Εάν είναι μια φορά λανθασμένο, το να ...γκουγγλάρουμε τα μεμονωμένα συμπτώματα που παρατηρούνται στους ενηλίκους, επιχειρώντας διαγνώσεις και προβλέψεις χωρίς τους ειδικούς, τότε, όταν αυτός ο τρόπος ενημέρωσης αφορά τα παιδιά, κάνουμε σίγουρα ένα διπλό λάθος...

Η ψυχολογία, είναι μια επιστήμη, που στον κοινό νου, αποτυπώνεται κάπως απλοϊκά σαν να αναζητά τις αιτίες των συμπτωμάτων που παρατηρούνται "εδώ και τώρα", σε "τραύματα", παραλείψεις, έντονες εσωτερικές συγκρούσεις ή βιολογικούς παράγοντες. Στην πραγματικότητα, όμως, το νόημα κάθε συμπτώματος στα παιδιά, διαφέρει ανάλογα με την ηλικία που εμφανίζεται, όπως και η έντασή και η συχνότητά του, αλλά και η συνύπαρξή του με άλλα συμπτώματα, εξαρτώνται από ένα σωρό παράγοντες που δεν μπορεί να αντιληφθεί ο μη-ειδικός, κυρίως επειδή δεν μπορεί να έχει ολοκληρωμένη θεωρητική κατάρτιση ούτε αντικειμενικά μέτρα σύγκρισης.
"Ήταν τόσο απλό τελικά, μα πώς δεν το είχα σκεφτεί τόσον καιρό;", μονολογεί μια μητέρα. Όταν προηγουμένως με είχε ρωτήσει, "Μα, γιατί να συμβεί αυτό στο παιδί, τώρα;" η μητέρα, δεν μπορούσε να έχει παρατηρήσει "απ' έξω" ότι, προσπαθώντας να είναι μια πάρα πολύ καλή μητέρα, η κοινή «λογική» που, με ευστροφία κατά τα άλλα, χρησιμοποιούσε στους τρόπους επικοινωνίας με το παιδί και στις υποθέσεις της, την απομάκρυνε πιο πολύ, τελικά, από τις αιτίες των "προβλημάτων" που είχε εντοπίσει στο παιδί…

Προκειμένου να αναφερθούμε σε πιθανά "λάθη", θα πρέπει βέβαια, εξαρχής να ξεκαθαρίσουμε ότι, τα παραδείγματα που θα παραθέσουμε παρακάτω, είναι ενδεικτικά "λάθη" που ως γονείς μπορούμε να δουλέψουμε με αυτά, ώστε να βρούμε καλύτερες εναλλακτικές και δεν είναι συμπεριφορές που γίνεται έτσι απλά να τις αποφύγουμε τελείως, από τη μια μέρα στην άλλη. Επίσης, το κλίμα ενός σπιτιού, δεν μπορεί να αλλάξει από τη μια μέρα στην άλλη, εάν δεν (συν)εργαστούμε όλοι μαζί πάνω σε αυτό και μερικές φορές, χρειάζεται πράγματι "σκληρή δουλειά"... Παρόλα αυτά, τα παιδιά, καθώς η ανάπτυξή τους προχωρά περνώντας από τα διαφορετικά ηλικιακά στάδια, έχουν εκ νέου ευκαιρίες να αναπληρώσουν παλαιότερα "κενά"...

Ποια είναι όμως, τέτοια "λάθη";

Πράξεις VS σκέψεις, μέρος πρώτο: "ασπίδες στο άγχος"

Η ζωή είναι... ένα εργαστήριο...

Το να νιώθουμε καλά, εξαρτάται από τους παράγοντες που μας επιτρέπουν να κάνουμε αυτά που "πρέπει" και αυτά που επιθυμούμε αλλά και από τους παράγοντες που μας παρεμποδίζουν από το να κάνουμε όλα αυτά που μας επιτρέπουν να είμαστε οι εαυτοί μας. Γενικά, όμως, η ζωή, είναι πράξεις! Είναι σαν ένα εργαστήριο, όπου μαθαίνεις τα πάντα με την πρακτική και είσαι αυτό που θέλεις να είσαι, επειδή το επιβεβαιώνεις, με τις ανάλογες πράξεις, καθημερινά.

Οι πράξεις, κατά τη γνώμη μου, αποτελούν και ιδανικές "ασπίδες" απέναντι στις αρνητικές σκέψεις, όπου, ως "αρνητικές σκέψεις", ορίζω, το "αναμάσημα" αμφιβολιών που αφορούν την αυτοπεποίθηση, το "αίσθημα κενού" ή το αίσθημα ότι "δεν υπάρχει νόημα" και τις απαισιόδοξες σκέψεις γενικότερα. 
Συχνά, το άγχος, εκφράζεται με απροσδιόριστους φόβους για το μέλλον που. εάν παρατηρήσουμε καλύτερα, περιέχουν δυσλειτουργικά σκεπτικά, όπως, ότι δεν θα τα καταφέρουμε καλά σε κάτι και σκέψεις ότι οι άλλοι μας απορρίπτουν ή δεν μας στηρίζουν. Τέτοιους είδους σκέψεις, όμως, έχουν παρατηρηθεί και σε ορισμένες περιπτώσεις κατάθλιψης.

Ποιες θα μπορούσαν να είναι οι πράξεις που λειτουργούν προληπτικά ή αλλιώς ως "ασπίδες";

10 Οκτωβρίου, Ημέρα για την Ψυχική Υγεία "Τι μπορούμε να προσφέρουμε σε όλα τα άτομα ώστε να είναι και να νιώθουν καλά;"

Κάθε Παγκόσμια Ημέρα, δεν είναι, βέβαια, η μόνη μέρα του χρόνου την οποία "θυμόμαστε" το θέμα που προτείνεται... Ωστόσο, είναι μια μέρα, που μας δίνει την αφορμή, να δούμε μια διαφορετική "απόχρωση" του κάθε θέματος και να προσθέσουμε ένα επιπλέον "νόημα" σε αυτό... Όλες μαζί οι αποχρώσεις, που προτείνονται, συνθέτουν, τελικά, την αλήθεια, σχετικά με το νόημα της κάθε "ειδικής" ημέρας...

10 Οκτωβρίου-"Παγκόσμια Ημέρα για την Ψυχική Υγεία"

...Υπάρχουν, άραγε, κάποια πράγματα που μπορούν να έχουν σημαντική αξία για όλα τα άτομα και αυτά να μπορούμε να τους τα προσφέρουμε ως "ειδικοί", ώστε και να είναι και να νιώθουν καλά;

Ένα μέρος του ρόλου του ψυχολόγου, είναι οι δράσεις για την προώθηση του επαγγέλματός μας και στοχεύει στην καλύτερη γνωριμία του αντικειμένου και την άμβλυνση των παλαιών προκαταλήψεων σχετικά με τα θέματα ψυχικής υγείας. Αυτό το μέρος, αφορά, κυρίως, τα δικαιώματα των ατόμων σε σχέση με τα θέματα που αφορούν τα πρότυπα για την ψυχική υγεία. Θέλω να πω, πρώτα απ' όλα, ότι ΟΛΑ ΤΑ ΑΤΟΜΑ ΕΧΟΥΝ ΤΑ ΙΔΙΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΣΤΙΣ ΧΑΡΕΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ, δεδομένου ότι και η κατάθλιψη και οι άλλες διαταραχές της ψυχικής υγείας, είναι διαχειρίσιμες και επιδέχονται θεραπεία, αρκεί τα ίδια τα άτομα να ενδυναμωθούν και να διεκδικήσουν το καλύτερο!
Κάνοντας, λοιπόν, μια απόπειρα να διατυπώσουμε μερικές προτάσεις, σχετικά τα πράγματα που έχουν αξία, κρίνω ότι είναι απαραίτητο, να κάνουμε, προηγουμένως, αναφορά σε τρεις συγκεκριμένες προϋποθέσεις: πρώτον, ότι οι βασικές ανάγκες των ατόμων θα πρέπει να είναι καλυμμένες, ώστε αυτά να μπορούν να είναι υπεύθυνα, αυτόνομα, καλά και δημιουργικά, δεύτερον, ότι η "καλή ψυχική υγεία", δεν αναφέρεται ούτε στην ομοιομορφία, ούτε σε ένα και μόνο "πρότυπο", αλλά μπορεί να επιτευχθεί με πολλούς και διαφορετικούς τρόπους και τρίτον, ότι και οι ειδικοί της ψυχικής υγείας, θα πρέπει να γνωρίζουμε καλά τα όρια στα οποία κινούμαστε, λαμβάνοντας υπόψη, ότι τα άτομα, έχουν, σε διαφορετικό βαθμό, ορισμένες ανώτερες πνευματικές ανάγκες, τις οποίες, δεν μπορούμε μόνοι μας, ως σύμβουλοι, να τις καλύψουμε πλήρως, εάν δεν τα ενθαρρύνουμε να συνάπτουν βαθύτερες κι όχι μόνο "επιφανειακές" (κοινωνικές) σχέσεις και να επιδιώκουν, ενεργά, την πνευματική τους καλλιέργεια...

Ας δούμε λοιπόν, μερικά από αυτά που, ως ειδικοί, μπορούμε να προσφέρουμε σε όλα τα άτομα:

Ταυτότητα και "σημεία αναφοράς"

Τα θέματα της ταυτότητας, δεν περιορίζονται στο "εγώ", αφού σχετίζονται με τη "μνήμη", τη "συνέχεια" και το "ανήκειν". Τα άτομα, ανακαλύπτοντας "νέες" διαστάσεις των ταυτοτήτων τους ή βλέποντας τις υπάρχουσες από διαφορετικές πλευρές, αποκτούν "γερές βάσεις" και αυτοπεποίθηση. Αυτή η διαδικασία είναι, κατά κύριο λόγο, θετική/ προσθετική κι όχι αρνητική/ απορριπτική.

Προσωπικοί στόχοι και νοήματα στα διαφορετικά στάδια της ανάπτυξης

Ανάλογα με το στάδιο ανάπτυξης το οποίο διέρχονται, τα άτομα, αντιμετωπίζουν διαφορετικά ερωτηματικά και προτεραιότητες. Επιλύοντας τέτοιους είδους ζητήματα εντός υποβοηθητικών/ συμβουλευτικών σχέσεων, έχουν νέες ευκαιρίες να καλύψουν κενά προηγούμενων σταδίων, να επαναδιαπραγματευτούν και να επιλύσουν προβληματικές καταστάσεις και να ανακαλύψουν τα ξεχωριστά νοήματα κάθε σταδίου της ζωής, νιώθοντας "προσανατολισμένα" στους στόχους τους και "πλήρη".

Εξωτερίκευση των "κρυμμένων" προσόντων

Αυτό είναι το "θαυμαστό" αποτέλεσμα της αποδοχής άνευ όρων (κι όχι "άνευ ...ορίων"): ιδιαίτερα δουλεύοντας στην ειδική αγωγή, γνωρίζουμε με βεβαιότητα, ότι τα κρυμμένα προσόντα όλων των ατόμων, αποκαλύπτονται και ενισχύονται όταν τα αποδεχόμαστε ως συνολικές, ξεχωριστές προσωπικότητες χωρίς να κάνουμε κριτικές και συγκρίσεις, δηλαδή όταν δημιουργούμε ασφαλή πλαίσια έκφρασης και αλληλεπίδρασης. 

Διαχείριση του άγχους

Το θέμα δεν είναι τα άτομα να μην έχουν καθόλου άγχος. Το άγχος, είναι ένα χαρακτηριστικό της καθημερινότητάς μας, ένας φυσιολογικός μηχανισμός εγρήγορσης, ας πούμε... Το θέμα είναι, τα άτομα να μπορούν να ανταπεξέρχονται ικανοποιητικά, διατηρώντας σε ισορροπία, τα καθημερινά επίπεδα άγχους και χωρίς να προδιατίθενται αρνητικά απέναντι στις μικροχαρές της ζωής.

Υποστηρικτικοί περίγυροι ή "συμμαχίες"

Η επίτευξη όλων των στόχων, εξαρτώνται από την καλή, ομαδική, δουλειά. Έτσι είναι και η περίπτωση της ψυχικής υγείας: στις περιπτώσεις εκείνες που έχουμε αιτήματα που χρειάζονται περισσότερη προσοχή, θα πρέπει να δημιουργήσουμε πιο προσεκτικά τους υποστηρικτικούς περίγυρους... 

Συναισθηματική κατανόηση

Ή αλλιώς, να νιώθουμε τα "σωστά" συναισθήματα στις "σωστές" δόσεις. Μάλιστα, η συναισθηματική κατανόηση, συμπεριλαμβάνει και την επίγνωση του πώς η συναισθηματική μας κατάσταση ενδέχεται να επηρεάζει την κριτική μας ικανότητα και γενικότερα τις σκέψεις μας.

Ενθάρρυνση και πίστη

Η πίστη, είναι ένα απαραίτητο, για την αισιοδοξία, στοιχείο, ωστόσο, φαίνεται ότι βρίσκεται ένα επίπεδο πιο πάνω από τις σκέψεις, τους στόχους και τις συμπεριφορές των ατόμων, αφού πηγάζει από "μέσα": πέρα από τις εξωτερικές πηγές στήριξης, οι οποίες είναι οπωσδήποτε πολύ χρήσιμες, τα άτομα, σιγά-σιγά, ανακαλύπτουν ταυτόχρονα με τα νοήματα του κάθε αναπτυξιακού σταδίου και νέες πηγές αυτοπεποίθησης και ενθάρρυνσης, ακόμη και μέσα τα δυσάρεστα γεγονότα της ζωής. 

Αυτή η πνευματικότητα, που σχετίζεται άμεσα με την πίστη, είναι το χαρακτηριστικό που μετουσιώνει τον "αγώνα" σε "ελπίδα", σαν ένα νόμισμα με δυο όψεις (άλλωστε, στις στατιστικές των μεγάλων αριθμών, δεν μπορούμε, τελικά, να πούμε εάν είναι περισσότερες οι "χαρές" ή οι "λύπες", όμως, εάν προσπαθήσουμε αρκετά, ίσως μπορέσουμε να αναγνωρίσουμε τα δώρα της ζωής σε όλες τις περιστάσεις)...

"Διαχείριση των εντυπώσεων" με στόχο την "ουσία"

Πέρα από ένα επιφανειακό "επικοινωνιακό παιχνίδι" εντυπώσεων και ρόλων, τα άτομα, έχουν, τελικά, το δικαίωμα να τονίζουν τις "όψεις" εκείνες των εαυτών τους που επιθυμούν να τονίζουν αλλά και να προσπαθούν να μειώνουν τη σημασία όσων θεωρούν ως "ατελειών"/ "παραφωνιών"/ "αντιφάσεων" τους. Η "διαχείριση των εντυπώσεων με στόχο την ουσία", αναφέρεται στην καλοπιστία και το σεβασμό που, πρωτίστως, οφείλουμε να δείχνουμε σε όλα τα άτομα, ας πούμε επειδή ο καθένας δίνει τη δική του σκληρή μάχη... Γι' αυτό, έχει πραγματικό νόημα να δείχνουμε εμπιστοσύνη σε αυτό που τα άτομα θέλουν να δείχνουν ότι είναι (και τους τρόπους με τους οποίους επιθυμούν να αποκαθιστούν το αίσθημα ανωτερότητας τους όταν αναγνωρίζουν ότι σφάλλουν) και να ενθαρρύνουμε ο ένας τον άλλο στους διαφορετικούς καθημερινούς ρόλους μας, σεβόμενοι τα "παρασκήνια" καθενός... 

Αυθορμητισμός

Νομίζω, ότι σε αυτήν την προσπάθεια, έχει επιπρόσθετο νόημα, το να μελετήσουμε περισσότερο ποιες είναι οι συνθήκες εκείνες που μας "παρεμποδίζουν" να κάνουμε (αυθόρμητα) τα πράγματα σύμφωνα με τα οποία είμαστε πιο κοντά στον (ιδανικό) εαυτό μας, αφού, ο στόχος είναι, να αυξήσουμε (λαμβάνοντας βοήθεια από εκείνους που εμείς θα επιλέξουμε) τις περιστάσεις εκείνες, στις οποίες μπορούμε να κάνουμε τις πράξεις που καθορίζουν αυτό στο οποίο στοχεύουμε να είμαστε...

...και τέλος, αυτό που μπορούμε να προσφέρουμε στα άτομα ως ειδικοί, είναι η παραίνεση να εφαρμόσουν άμεσα "μικρές αλλαγές" προκειμένου να βελτιώσουν την καθημερινότητά τους καθώς...

το ..."σακούλι", όντως, γεμίζει "...φασούλι το φασούλι..."

Χριστίνα Καλαβρή,
ψυχολόγος-εγκληματολόγος

"Γιατί νιώθω ένα κενό;"

Τι εννοούμε όταν λέμε ότι νιώθουμε "ένα κενό";
Πότε φταίνε "άλλοι" γι΄αυτό;

Πώς μπορούμε να βγούμε από αυτήν τη δυσάρεστη κατάσταση;

Αρκεί η επίσκεψη σε έναν ψυχολόγο, ώστε να αποκατασταθούν οι θετικές σκέψεις και να ανακαλύψουμε το "νόημα της ζωής";

Κενό... Δηλαδή, αδιαφορία... Απουσία συναισθήματος και "χρώματος", απουσία νοήματος και κινήτρων, απουσία θετικών σκέψεων, απουσία πίστης ότι μας αναλογούν περισσότερα θετικά πράγματα... Κενό... Δηλαδή, έλλειψη ευχαρίστησης και επένδυσης, έλλειψη ανθρώπων που αγαπάμε και μοιραζόμαστε πράγματα, σκέψεις και συναισθήματα μαζί τους... Κενό, δηλαδή, ένα αίσθημα σαν κάτι να είναι άδειο, κάτι, περίπου κοντά στα σπλάχνα και στο στομάχι... Κενό, δηλαδή, απουσία εμπιστοσύνης και αρνητική προδιάθεση για το μέλλον, κάτι, σαν βροχή χωρίς ουράνιο τόξο...

Συχνά, αφήνουμε πίσω μας ή απορρίπτουμε ανθρώπους, συναισθήματα και συνήθειες, χωρίς να προσπαθούμε να γεμίσουμε το κενό που αφήνουν τα βιώματα και οι αναμνήσεις που αποκλείουμε, αλλά και οι ανάγκες που αυτά μας καλύπτουν. Νομίζουμε, ότι θα βρούμε μόνοι μας την "αυτάρκεια" και την "πληρότητα", εάν ψάξουμε μέσα μας ή εάν γίνουμε "καλύτεροι", αν αποκτήσουμε, δηλαδή, περισσότερα υλικά αγαθά ή ακόμη και γνώσεις, αν δεν έχουμε ανάγκη κανέναν, αν δεν μας πληγώνει κανείς... Κι είναι παράξενο, κάποιες φορές, όταν διαπιστώνουμε ότι, αυτό το "κενό", φαίνεται ότι γεμίζει περισσότερο όταν δίνουμε και μοιραζόμαστε, όταν αποδεχόμαστε και μας αποδέχονται χωρίς να κρίνουμε, όταν μπορούμε να νιώσουμε ασφάλεια χωρίς να αναζητούμε "παραφωνίες", ελαττώματα, λάθη και παραλείψεις των άλλων...

Αν το ουράνιο τόξο, έρχεται μετά από μια γκρίζα μέρα, σαν επιβεβαίωση μιας υπόσχεσης, τόσο "τάξης στον κόσμο" όσο και ελπίδας, τότε, πρέπει σίγουρα να μας θυμίζει ότι, τα "συμβόλαια", δεν αθετούνται έτσι απλά, πριν να εγκαταλείψουν και οι δυο πλευρές την προσπάθεια για την τήρησή τους... Θέλω να πω, ότι ένας πολύ σημαντικός προστατευτικός παράγοντας απέναντι στα συναισθήματα "κενού" είναι η αισιοδοξία, η οποία δεν αποτελεί μόνο μια στάση ζωής, που την έχει ή δεν την έχει ένα άτομο, αλλά είναι και κάτι που μαθαίνεται με παρουσία και προσπάθεια και αξίζει να το καταλάβουμε καλύτερα και να δουλέψουμε μ' αυτό...

Ας ξεκινήσουμε, όμως, από τους λόγους για τους οποίους μπορεί να νιώθουμε κενό...

Αποκλιμάκωση των αρνητικών συναισθημάτων με ...μικρές αλλαγές!

Συχνά, η γνώμη μας, επηρεάζεται από τα συναισθήματά μας. Στον καθημερινό λόγο, για παράδειγμα, όταν ρωτάμε κάποιον "ποια είναι η γνώμη του για κάτι ή για κάποιον",το πιο πιθανό είναι, να μας απαντήσει πώς νιώθει γι΄αυτό ή γι' αυτόν... Μάλιστα, αυτή η πολύ στενή σχέση των συναισθημάτων και των σκέψεών μας, έχει επιπτώσεις στη διαχείριση του θυμού και των αρνητικών (σωματικών) εκδηλώσεων. Αυτό σημαίνει ότι, προκειμένου να διαχειριστείτε τα πολύ έντονα συναισθήματά σας, αρκεί να πάρετε απόσταση από την κατάσταση που σας αναστατώνει και να προσπαθήσετε να αναδείξετε νέες όψεις των καταστάσεων ή να προσθέσετε νέα στοιχεία σ' αυτές.

Δεν υπάρχουν "τρικ" ούτε "μαγικές συνταγές". Η αποκλιμάκωση της έντασης, σχετίζεται άμεσα με τις δεξιότητες σας να διατηρείτε την ουδετερότητά σας. Και το άτομο που ενδιαφέρεται πραγματικά να διαχειριστεί τα συναισθήματά του, θα πρέπει να "δουλέψει" σοβαρά με αυτά! Οι δεξιότητες αυτές, κατακτώνται με γνώση, πρακτική, εμπειρία και ωρίμανση, αφού πάντοτε ο δρόμος της ισορροπίας είναι ο πιο δύσκολος, επειδή χρειάζεται να ξεπερνάμε τον αυθόρμητο τρόπο που όλοι έχουμε να βλέπουμε τα πράγματα. Ένας ψυχολόγος, θα βοηθούσε αυτή τη διαδικασία, δημιουργώντας ένα πιο δομημένο πλαίσιο αναφοράς, που θα μπορούσε να περιλαμβάνει πιο συγκεκριμένες προτεραιότητες, περισσότερες ευκαιρίες κατανόησης της σχέσης πεποιθήσεων-στάσεων-συμπεριφορών και σκέψεων-συναισθημάτων-συμπεριφορών και θέτοντας περισσότερους στόχους σε σχέση με την καλύτερη διαχείριση των δυνατοτήτων του κάθε ατόμου.

Με πολύ απλά λόγια, στο άρθρο αυτό, θα κάνουμε λόγο, για τουλάχιστον 4 επίπεδα της αποκλιμάκωσης: το λεξιλόγιο που χρησιμοποιούμε, τις σκέψεις σχετικά με κάποιον ή κάτι, τις πεποιθήσεις σχετικά με το "τι θα έπρεπε" ή "τι δεν θα έπρεπε να συμβαίνει" και τον τρόπο με τον οποίο τείνουμε, γενικά, να αντιλαμβανόμαστε το "σύνολο". Εδώ, έχω να δώσω μερικά παραδείγματα. Προκειμένου να αποκλιμακώσετε την ένταση, το λεξιλόγιο που χρησιμοποιείτε, θα πρέπει να περιέχει περιγραφές συμπεριφορών και όχι χαρακτηρισμούς προσώπων, οι σκέψεις σχετικά με το αντικείμενο που σας προκαλεί δυσφορία, θα πρέπει να συμπληρώνονται από ουδέτερα στοιχεία και εναλλακτικές -κι όχι απόλυτες- ερμηνείες, τα "τι θα έπρεπε" και "τι δεν θα έπρεπε" καλό είναι, αφού αναλύονται και συζητιούνται ξεκάθαρα να μένουν μετά "πίσω" ως "περασμένα-ξεχασμένα" και ο τρόπος που τείνετε να αντιλαμβανόσαστε το σύνολο, θα πρέπει να προσπαθεί να μπλοκάρει την τάση που έχουν τα αρνητικά συναισθήματα να "διαποτίζουν" το σύνολο...

Πιο συγκεκριμένα, οι "μικρές αλλαγές", που προτείνουμε παρακάτω, μπορούν να γίνουν η αρχή της (εντατικής) "δουλειάς" που περιγράψαμε παραπάνω:

Μυστικά για καλή διάθεση που έμαθα από Άτομα με Αναπηρίες

Και μετά την «ψυχολογική αποτοξίνωση» τι ακολουθεί; Μια ιδανική, ενδιάμεση, στάση είναι, οπωσδήποτε, μια διαδικασία «καλής ακρόασης»: το να επιχειρήσουμε, δηλαδή, μια δημιουργική ανα-στοχαστική διαδικασία, ενώπιον μιας τρίτης, ουδέτερης και κατάλληλα εκπαιδευμένης πλευράς (για να … «ευλογήσουμε» τα «γένια» μας κι εμείς οι ψυχολόγοι)… Εάν λοιπόν, με ή χωρίς το στάδιο της ακρόασης, βρισκόμαστε σε σημείο όπου καταφέραμε και μειώσαμε, κάπως, τις «εισερχόμενες» πηγές των «εντάσεων», τώρα, είναι η ώρα, που θα κοιτάξουμε ορισμένες «προσθήκες» συνηθειών για καλύτερη διάθεση και ορισμένες «με-το-μαλακό-αλλαγές»… Έτσι, είναι, αφού μια καλή «ανάλυση», οφείλει, πάντα, να ακολουθείται από μια ακόμα καλύτερη «σύνθεση»…

Για τη συνέχιση του αφιερώματος στους απλούς τρόπους για να έχουμε καλύτερη διάθεση, επέλεξα να σας παρουσιάσω, τα δέκα πράγματα που έμαθα στα εργαστήρια δημιουργικής απασχόλησης Ατόμων με Αναπηρίες, όπου εργάστηκα εθελοντικά, για τουλάχιστον 350, πραγματικά αξέχαστες, ώρες…

"Έχω κατάθλιψη;" Συμπτώματα, αιτίες και προστατευτικοί παράγοντες

Παρουσιάζεται ως ένα ψυχικό νόσημα- «μάστιγα».

Η κατάθλιψη, με αριθμό κρουσμάτων που αυξάνεται και στη χώρα μας, αφορά, πράγματι, άμεσα ή έμμεσα, έναν αρκετά μεγάλο αριθμό ατόμων. Ωστόσο, είναι μια διαταραχή η οποία δεν είναι υποχρεωτικό ότι, από τη στιγμή που θα γίνει αντιληπτή, θα παραμένει για όλη τη διάρκεια της ζωής του ατόμου που την εμφανίζει.

Τελικά, σε τι οφείλεται η κατάθλιψη και ποια είναι τα συμπτώματά της;

Η κατάθλιψη, αποτελεί μια διαταραχή της διάθεσης, δηλαδή του τρόπου, με τον οποίο «χρωματίζεται» συναισθηματικά, η αντίληψή μας για τον κόσμο και για τον εαυτό μας. Ας πούμε, ότι πρόκειται, δηλαδή, για μια προδιάθεση η οποία θεωρείται «παθολογική» επειδή είναι πιο «πεσμένη» από το «φυσιολογικό».

Στο σημείο αυτό, θα ήταν παράλειψή μας, εάν δεν διευκρινίζαμε ότι αυτό το άρθρο, δεν φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως ένα ανάγνωσμα που από μόνο του θα αρκούσε ώστε να καταλάβουμε καλά την πολύπλοκη αυτή διαταραχή. Ωστόσο, σε αυτή την παρουσίαση, θα σταθούμε περισσότερο σε κάποιες αλήθειες, οι οποίες, αναδεικνύουν κάποιες όψεις της κατάθλιψης που ίσως οι περισσότεροι από εμάς γνωρίζουμε λιγότερο, αναιρώντας έτσι, κάποιους «μύθους» που εξακολουθούν να υπάρχουν γι’ αυτήν…

Πρώτα απ’ όλα, σε σχέση με τα συμπτώματα της ασθένειας και τη χρονική τους «επιμονή», πρόκειται για μια ασθένεια που μπορεί να απειλήσει τη ζωή του ατόμου, ωστόσο είναι θεραπεύσιμη.

Οι εσωτερικές αντιφάσεις ως θετικές προκλήσεις

Η αντιφαση, είναι μια συχνή κατασταση για το άτομο. Είτε αναφερόμαστε σε αντιφάσεις μεταξύ λόγων και έργων, ειτε σε ρόλους με αντιφατικες απαιτήσεις, ειτε σε περιόδους "κρισεων", η ισορροπία, φαίνεται ότι είναι μεν πολύτιμη για τα άτομα και τις κοινωνίες, όχι όμως και κάτι "απόλυτο"... Ας δούμε όμως, καλύτερα, τα παρακάτω παραδείγματα:

Αντιφάσεις μεταξύ στασεων και συμπεριφορων.

Οι "αντιφάσεις" αποτελούν, μια συνηθισμένη, κι όχι απαραίτητα ανησυχητικη, κατάσταση, για τον εσωτερικό μας κόσμο. Οι περισσοτερες απο τις αντιφατικες σκέψεις, δεν γίνονται καν αντιληπτες και συνυπάρχουν μεταξυ τους, χωρίς να δημιουργηθεί "πρόβλημα" ισορροπίας στα άτομα, μέχρι να προκύψει μια συνθήκη που θα τις φέρει "αντιμετωπες" στην πράξη...

Αντιμετωπίζοντας το φόβο και το άγχος με «ορθολογικά» μέσα!

1. Κατανοώντας το «φαύλο κύκλο»:

Όπως μας έχουν πει, το άγχος προέρχεται από το φόβο μιας «απειλής» που επίκειται: περισσότερο ή λιγότερο ρεαλιστική, η αίσθηση της απειλής, συνήθως μετά από ένα κρίσιμο γεγονός, ενεργοποιεί λίγο-πολύ, μια σειρά πεποιθήσεων που δημιουργούν υποθέσεις, οι οποίες οδηγούν σε αντιδράσεις που αφορούν το σώμα, τη συμπεριφορά και τα συναισθήματα. Πιο συγκεκριμένα, το συναισθηματικό κομμάτι, είναι εκείνο που «φιλτράρει», στην ουσία, τις σκέψεις και τις αντιδράσεις μας. Εκείνο, δηλαδή, είναι υπεύθυνο για την «παραμόρφωση» των σκέψεών μας. Το άγχος, λοιπόν, πολύ γενικά, μπορεί να συνεχίζει να παράγει αντιδράσεις, ακόμη και ελλείψει αυτού του κινδύνου, επειδή κάποιο γεγονός ή συναίσθημα κινητοποιεί (αυτόματα) όλη αυτή τη δραστηριότητα που περιγράψαμε...

Ο φόβος, είναι συνήθως μια φυσιολογική αντίδραση, που μας προστατεύει,  με το να «φύγουμε» ή να «παλέψουμε», όταν το αντικείμενο του φόβου, δικαιολογεί, φυσικά, την εκάστοτε αντίδρασή μας. Διαφορετικά, αναφερόμαστε μάλλον στην περίπτωση των «φοβιών», στις οποίες υπάρχει μια γενίκευση των αντιδράσεων του φόβου και σε άλλα, συνήθως παρόμοια, αντικείμενα κι ίσως σε αυτήν την περίπτωση να ισχύουν και κάποιοι «ασυνείδητοι» λόγοι αυτών των «φοβιών»…

 Ωστόσο, η «κλινική» διαδρομή επίλυσης αυτών των καταστάσεων, δεν περνάει, απαραιτήτως, από το απρόσιτο «ασυνείδητο»: 

"Αναποφασιστόμετρο": Όταν κάποιος είναι αναποφάσιστος...

Άγχος, θέματα αυτοπεποίθησης και διαχείριση των καθημερινών "προκλήσεων": πόσο "υποκειμενικά" βιώνουμε, τελικά, όλα τα παραπάνω;

Πώς μπορούν τα αρνητικά συναισθήματα να επηρεάσουν την αποφασιστικότητα μας;
Και ποιος είναι ο ρόλος του "περίγυρου";

Γενικά, σε ποιο βαθμό χαιρόμαστε τις καθημερινές στιγμές της ζωής μας;
Σε ποιο βαθμό πιστεύουμε ότι μπορούμε να επηρεάσουμε τις καταστάσεις που μας αφορούν;
Πώς αντιμετωπίζουμε τις "ευκαιρίες";
Μήπως είμαστε περισσότερο αυστηροί απ' όσο πρέπει στην αυτοκριτική μας;

Φαίνεται ότι, οι απαντήσεις σε αυτές ερωτήσεις, σχετίζονται σε μεγάλο βαθμό με το πόσο αναποφάσιστοι είμαστε, τι αντίκτυπο έχει αυτό στις αποφάσεις μας και πιθανόν με το πώς νιώθουμε γι' αυτές...

Τι σημαίνει όμως "παίρνω μια απόφαση";

Οι σχέσεις ως "σημεία αναφοράς" και τα οφέλη της συνεργασίας σε ατομικό επίπεδο

Διερχόμενοι αλλεπάλληλες "κρίσεις", είναι πιθανό να τονίζουμε περισσότερο την έννοια της συνεργασίας και να εκτιμάμε περισσότερο τις σχέσεις σύμπνοιας. Λένε μάλιστα ότι, όταν είναι επικείμενη μια "εξωτερική" (κοινή) απειλή, είμαστε σε θέση να εστιάζουμε περισσότερο στις "ομοιότητες" παρά στις "διαφορές" μας και με αυτόν τον τρόπο, οι ομάδες είναι περισσότερο "ενωμένες" στους κοινούς τους στόχους...

Κατά τη γνώμη μου, ο "προστατευτικός" χαρακτήρας των "κοινοτήτων" και του "κοινωνικού ιστού", σαφώς και γίνεται πιο εμφανής, όταν τα μέλη της κοινότητας αντιλαμβάνονται μια "κρίση", μια "ανησυχητική", δηλαδή, κατάσταση, εκτός των συνηθισμένων "προτύπων", η οποία "προκαλεί" εγρήγορση στα μέλη της... Η κινητοποίηση για "αποκατάσταση", αφορά τα άτομα, τα μέσα και τους πόρους και τότε η συνεργασία είναι κρίσιμη, καθώς ο "κοινωνικός ιστός" δεν είναι σε θέση να δεχτεί πολλά "πλήγματα" ταυτόχρονα, προκειμένου να παραμείνει λειτουργικός (σε περίπτωση δηλαδή που τα "χτυπήματα" φανούν τελικά πολύ "μεγάλα", τότε έχουμε αποτελέσματα διάσπασης/ διαχωρισμού της θέσης των μελών).

Όμως, πόσο απαραίτητο είναι να αναπτύσσουμε κοινωνικούς δεσμούς με τους άλλους;

Τα οφέλη των κοινωνικών σχέσεων, σε ατομικό επίπεδο, αναφέρονται και στη μείωση του άγχους και των συναισθημάτων κατάθλιψης που βιώνουν τα άτομα που δεν συνάπτουν εύκολα κοινωνικούς δεσμούς, στα σύγχρονα κοινωνικά πλαίσια.

Σύμφωνα με σύγχρονες επιστημονικές προσεγγίσεις, οι φιλικές και συνεργατικές σχέσεις που αναπτύσσουν μεταξύ τους τα άτομα σε επίπεδο κοινοτήτων, δεν έχουν μόνο "ομαδικά" οφέλη, αλλά και σε ατομικό επίπεδο, οι "κοινωνικοί δεσμοί", φαίνεται ότι είναι σε θέση να προλαμβάνουν τόσο τα δυσάρεστα συναισθήματα όσο και αρκετά σοβαρότερα προβλήματα της ψυχικής υγείας. Τα άτομα, δηλαδή, που δεν βιώνουν μόνο την ανταγωνιστική πλευρά των σχέσεων, έχουν λιγότερο άγχος και είναι λιγότερο πιθανό να εκδηλώσουν συμπτώματα κατάθλιψης. Κι αυτό επειδή, συνάπτοντας σχέσεις συνεργασίας, προφανώς αμβλύνεται ο ρόλος του άλλου ως "κριτή" και ξεδιπλώνεται ο υποστηρικτικός του ρόλος ως "συνοδοιπόρου".

Μάλιστα, δεν είναι πολύπλοκη η διαδικασία με την οποία μπορούμε να βάλουμε τους άλλους στη ζωή μας: χρειάζεται απλά χαμόγελο και επικέντρωση στις ομοιότητες! Η τάση μας να κρίνουμε τους ανθρώπους που (πρωτο)συναντούμε, είναι ανασταλτική στη σύναψη κοινωνικών δεσμών, επειδή, μπαίνοντας στη διαδικασία της κριτικής, στην ουσία τοποθετούμε τον "άλλο" απέναντί μας και εστιάζουμε στις μεταξύ μας διαφορές.

Αυτά, σε ό,τι αφορά τον τρόπο με τον οποίο "καλοδεχόμαστε" τον άλλο. Όμως πού θα συναντηθούμε με τον άλλο; Αν γίνουμε πιο απλοί και αν συμμετέχουμε περισσότερο ενεργά σε διάφορες εκδηλώσεις, αν αφήνουμε τους άλλους που και που να μας εκπλήσσουν, αλλά ακόμη και με τους ανθρώπους που συναντούμε χωρίς απαραίτητα να είμαστε στην ίδια "ομάδα", μπορούμε να είμαστε πιο ανοικτοί...

Προσωπικά, πιστεύω ακόμη, ότι, οι ίδιες οι κοινωνικές σχέσεις, μπορούν στην πραγματικότητα να εξασφαλίσουν ένα είδος "σταθερότητας" στα άτομα, ακόμη κι όταν "τα δεδομένα" συχνά μεταβάλλονται... Και θα πρότεινα τις κοινωνικές σχέσεις ως πιο σταθερά σημεία αναφοράς, σε σχέση με τα "υλικά" αγαθά ή τους γενικούς/ ασαφείς "στόχους"...

Χριστίνα Καλαβρή,
ψυχολόγος-εγκληματολόγος

Όταν κάποιος δηλώνει: "Δεν έχω εμπιστοσύνη σε κανέναν...", τι θα τον κάνει να νιώσει καλύτερα;

Τι περιέχει, όμως, η δήλωση "Δεν έχω εμπιστοσύνη σε κανέναν";

Απογοήτευση; Θλίψη; Μοναξιά; Αρνητικές σκέψεις;...

...αλλεπάλληλους "παραμορφωτικούς καθρέπτες;"

...ή πεποιθήσεις, που αναζητούν συνεχώς τα σύμφωνα εκείνα στοιχεία που τις στηρίζουν, τις επαληθεύουν, τις εγκαθιδρύουν, τις διαιωνίζουν...
Στην πραγματικότητα, περιέχει κάτι απ' όλα όσα περιέχουν όλες οι άλλες σκέψεις, αλλά σε έναν πιο μεγάλο βαθμό.

Και για κάποιον παράξενο-στ' αλήθεια-λόγο, οι σκληρές εκφράσεις των άλλων, μας αποστομώνουν, μας μοιάζουν πιο αληθινές απ' όσο στην πραγματικότητα είναι, μας αφήνουν αρκετές φορές "ανήμπορους" να πείσουμε, να βοηθήσουμε...

Τι έχει όμως "από-κάτω" μια τέτοια δήλωση; Τι μπορούμε να απαντήσουμε, το οποίο να έχει όντως νόημα για το άλλο άτομο; Και τι μπορούμε να κάνουμε, με πράξεις, γι' αυτήν την αποκατάσταση;

Σκέψεις αναφορικά με τη σημασία της μοναδικότητας των εμπειριών κάθε ατόμου στην επιστήμη της ψυχολογίας...

Όταν λέμε, γενικά, ότι έχουμε ανάγκη να μιλήσουμε σε κάποιον, εννοούμε καταρχάς ότι έχουμε ανάγκη απλά να μας ακούσει κάποιος, επειδή έτσι, νιώθουμε ότι κάπως "ελαφρύναμε". Προφανώς, αυτό το "ξαλάφρωμα", βρίσκεται στη δυνατότητα που μας δίνει η παρουσία του άλλου προσώπου ώστε να βάλουμε σε μια τάξη τις σκέψεις μας και στην καλύτερη περίπτωση να τις ιεραρχήσουμε και, εάν όντως η άλλη πλευρά μας κατανοήσει και αποδεχτεί με ειλικρίνεια, να δούμε πιο ξεκάθαρα τις (ρεαλιστικές) λύσεις...

Τι παραπάνω μπορούμε όμως να περιμένουμε, από τον ψυχολόγο;

Σε αυτό το άρθρο, θα αναφερθούμε στις εξής περιπτώσεις: α) το να περιμένουμε ότι θα συναντήσουμε μια ουδέτερη, φιλική παρουσία, που θα φωτίσει (όχι τυχαία αλλά συστηματικά) τις πτυχές που δεν έχουμε λάβει υπόψη σε μια προβληματική κατάσταση, β) το να περιμένουμε ότι η διαδικασία αυτή της ενεργητικής ακρόασης και του σεβασμού θα περιέχει σε πολύ μικρό ή πολύ μεγαλύτερο βαθμό την "καθοδήγηση" προς τις "λύσεις", γ) το να περιμένουμε κάποιου είδους "δικαίωση", δ) το να περιμένουμε την αναγνώριση των εμπειριών μας ως μοναδικές και ε) το να περιμένουμε όλα τα παραπάνω.