Ξεμπερδεύοντας με τα "ξερά φύλλα"...

Συχνά, τα άτομα δυσκολεύονται από δυσάρεστες και ενοχλητικές σκέψεις, που επιμένουν για μεγάλα διαστήματα... Αυτές οι σκέψεις, φαίνεται ότι περιέχουν στο μεγαλύτερο μέρος τους φόβους και έχουν την τάση να εμφανίζονται στις χαλαρές στιγμές κι όχι όταν κάποιος είναι απασχολημένος με ένα έργο. Τέτοιες σκέψεις, επηρεάζουν τη διάθεσή μας, μας αγχώνουν, μας προβληματίζουν και μας εμποδίζουν να χαρούμε τα καθημερινά πράγματα...

Σημαντικό, σε μια τέτοια κατάσταση, είναι, να αναζητήσουμε εμπειρίες για όλα τα αισθητήρια όργανα, εικόνες αληθινές, με χρώματα, αρώματα και συγκινήσεις... Αυτές μπορούν να είναι νέες εμπειρίες ή να περιέχουν παλιές, αγαπημένες συνήθειες, που είχαμε ξεχάσει... Μπορεί να είναι και "όνειρα της μέρας", νοερά "ταξίδια"...

Γενικά, οι πλήρεις εικόνες, μπορούν να "νικήσουν" τις άχρωμες, στατικές, ενοχλητικές σκέψεις!

Ένας τρόπος να επικεντρωθούμε στις αισθήσεις, είναι να προσθέσουμε στην καθημερινότητά μας χαλαρωτικές σκέψεις, σαν καταφύγια... Εάν δεν μπορείτε να πάτε μια βόλτα στη θάλασσα, μπορείτε να κλείσετε για λίγα λεπτά τα μάτια και να φανταστείτε τα χρώματα, να προσθέσετε τον ήχο του κύματος, τους ήχους των πουλιών, την αίσθηση της ζέστης στο σώμα, την αίσθηση από το αεράκι στο πρόσωπο...

Ίσως, ενοχλητικές σκέψεις προσπαθήσουν ξανά να "τρυπώσουν" κάπου εκεί...

Αναγκαστικά, προηγείται ένα στάδιο στο οποίο τα ξερά φύλλα συνυπάρχουν με τα νεαρά... Όπως όταν αναγεννιέται το καμένο δάσος... Εσείς, απλά, συνεχίστε να "επισκέπτεστε" τα χαλαρωτικά μέρη της φαντασίας σας... 

Και μετά, δοκιμάστε να αποκτήσετε μια νέα συνήθεια, τα "όνειρά της μέρας"...

Θα σας χαλαρώσουν και θα σας βοηθήσουν να οργανώσετε τους στόχους σας... Τα όνειρα της μέρας, βοηθούν τη μνήμη και τη μάθηση και μας κάνουν δημιουργικούς...

Χ. Κ.

Ψυχική Υγεία και Ποιότητα Ζωής: 10 Οκτωβρίου, Παγκόσμια Ημέρα για την Ψυχική Υγεία 2017

«Συχνά νιώθω σαν να παίζω τένις με τρία μπαλάκια, μέσα, όμως, σ’ ένα όνειρο, κι αυτό επειδή μπορώ και χτυπάω κάθε φορά και τα τρία μπαλάκια με μεγάλη ταχύτητα αλλά χωρίς να ξέρω αν θα μπορέσω να το κάνω αυτό για πολύ ακόμη…

Κι η ζωή μου περνά κάπως έτσι…

Κάπως έτσι, άρχισα να καταλαβαίνω ότι, οι ανεκτίμητες στιγμές, θα παραμένουν εκείνες οι λίγες, απλές, χαλαρές, ειρηνικές στιγμές, που δεν χρειάζεται να κάνω τίποτα αναγκαστικά, ούτε βιαστικό, ούτε από αυτά που κάνουμε επειδή «έτσι κάνουν όλοι», ούτε φιλόδοξο, ούτε απαραίτητα «ποιοτικό»…»

Στη σύγχρονη πραγματικότητα, καλούμαστε να λειτουργήσουμε με ταχύτητα και αποτελεσματικότητα σε διάφορες προκλήσεις και αλλαγές, αλλά αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το δοχείο γεμίζει… Φαίνεται ότι, τα σημαντικά ζητήματα είναι, να γενικεύουμε τα μαθήματα της ζωής και να χειριζόμαστε έξυπνα τις αναβολές, ώστε να είμαστε περισσότερο στη θέση αυτών που σχεδιάζουν και λιγότερο στη θέση αυτών που απλά αμύνονται διαχειριζόμενοι αλλεπάλληλες «κρίσεις»… Το ζήτημα, δηλαδή, είναι, να είμαστε οι εαυτοί μας, εκτιμώντας τις μικρές και μεγάλες ανάσες και παραμένοντας θετικά προκατειλημμένοι…

Για να επιτύχουμε τους παραπάνω στόχους, είναι απαραίτητο, σε κάθε στάδιο της ζωής μας, να έχουμε την ευκαιρία να κάνουμε ένα βήμα πίσω ώστε να χαιρόμαστε κοιτάζοντας όσα έχουμε, να επαναπροσδιορίζουμε τις έννοιες προσθέτοντας τα νέα στοιχεία και να επαναξιολογούμε τις προτεραιότητες μας. 

"Ψυχική υγεία και ποιότητα ζωής"

Βρισκόμαστε στην καρδιά του φθινοπώρου... Για πολλά άτομα, η περίοδος του φθινοπώρου έχει μια μελαγχολία, που περιγράφεται σαν αίσθηση "κλεισίματος"...

Η διάθεσή μας, σε μεγάλο βαθμό, εξαρτάται από τις σκέψεις και τα συναισθήματά μας...
Ο ανθρώπινος νους, διαθέτει μια θαυμαστή πολυπλοκότητα... Πράγματι, αναπαρίσταται και ως λαβύρινθος, χωρίς, ωστόσο, να αποκλείεται η ύπαρξη "έξυπνων" και σύντομων διαδρομών... 

Διαδρομές, που, εάν τις αναζητήσουμε συστηματικά και τις ακολουθήσουμε σταθερά, μπορούμε να συναντήσουμε την ανακούφιση, τη χαλάρωση, την πληρότητα, τη γαλήνη... Ίσως και την αίσθηση ότι βαδίσουμε στο "σωστό δρόμο", δηλαδή σε ένα δρόμο ανόδου και πρόσθεσης...  

Ο μήνας ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ, στο ιστολόγιό μας, είναι αφιερωμένος στην ψυχική υγεία και την ποιότητα ζωής! Άλλωστε, η 10η κάθε Οκτώβρη, έχει καθιερωθεί ως Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας!

Καλό μήνα σε όλους!
Χ. Κ.

Δημιουργική ζωή και υγεία του εγκεφάλου

Ο εγκέφαλος είναι το ζωτικό όργανο, που συντονίζει κι ενοποιεί τις εμπειρίες μας. Η ιδιαιτερότητα του εγκεφάλου, σε σχέση με τα άλλα όργανα του σώματος μας, είναι, κατά τη γνώμη μου, ότι χρειάζεται τροφή, ανατροφοδότηση και προσοχή σε όλα τα επίπεδα και ταυτόχρονα τα μηνύματά του αξιολογούνται πιο δύσκολα επειδή περιλαμβάνουν και σκέψεις και μηνύματα και συμπεριφορές.

Σε γενικές γραμμές, προκειμένου να σεβόμαστε τις ανάγκες του εγκεφάλου και να προλαμβάνουμε τις ασθένειες του, θα πρέπει να εστιάσουμε στους τομείς: ψυχική υγεία, άσκηση/ κίνηση (και καλή διατροφή χωρίς καταχρήσεις), ποιότητα αισθητηριακών εμπειριών, κοινωνική ζωή, νέες δραστηριότητες και δημιουργικότητα*. Στο σημείο αυτό, καλό να είναι να διευκρινιστεί ότι η φυσική άσκηση, μέσω απλών καθημερινών δραστηριοτήτων, μπορεί να οργανωθεί για όλες τις ηλικίες και με τη συνεργασία φυσιοθεραπευτή και εργοθεραπευτή κι ότι είναι πιο ευχάριστη όταν γίνεται σε ομάδες. Σε σχέση με την ψυχική υγεία, η αντιμετώπιση των συμπτωμάτων της κατάθλιψης κρίνεται βασική για την πρόληψη της νόσου Αλτσχάιμερ αλλά και η κοινωνική ζωή σχετίζεται με την καλή ψυχική υγεία και την υγεία του εγκεφάλου. Η καλή υγεία και λειτουργικότητα των αισθητηρίων οργάνων (κυρίως της όρασης και της ακοής) είναι επίσης σημαντική για την ποιότητα ζωής, επειδή ο εγκέφαλος είναι ένα όργανο που ζει από την πληροφόρηση (με αυτόν τον τρόπο ενδυναμώνονται οι νευρώνες του και δημιουργούνται οι νέοι)! 

Στη διαδικασία διατήρησης ενός υγιούς εγκεφάλου, είναι σημαντικό το άτομο να απασχολείται και να συμμετέχει σε νέες δραστηριότητες, κυρίως σε ομαδικές δράσεις. Αυτό, όμως, που είναι το πιο εντυπωσιακό, είναι, οι θετικές αντιδράσεις του εγκεφάλου στις δημιουργικές δραστηριότητες και ιδιαίτερα στη μουσική! Μάλιστα, η ενασχόληση με το παίξιμο μουσικής σε σχέση με την απλή ακρόαση, φαίνεται ότι εμπλέκει περισσότερο όλες τις περιοχές του εγκεφάλου και μάλιστα συνδυαστικά μεταξύ τους, πολλαπλασιάζοντας τα οφέλη, αφού εμπλέκει τη μνήμη, το συναίσθημα, τις αισθητηριακές εμπειρίες, την αισθητική**...

Χριστίνα Καλαβρή,

Ψυχολόγος με ειδίκευση Εγκληματολογίας.

________

*Την Τετάρτη 20 Σεπτεμβρίου, είχα την τιμή να παραβρεθώ στην εκδήλωση της Ελληνικής Εταιρείας Νόσου Alzheimer και Συγγενών Διαταραχών Χαλκίδας, συνοδεύοντας άτομα των ΚΑΠΗ Δήμου Διρφύων-Μεσσαπίων. Οι ομιλητές (Αγγελίδου, Πολίτης, Ζήσης, Λαθούρα) ήταν κορυφαίοι στους επιστημονικούς τομείς τους και οι συμβουλές που έδωσαν στο ακροατήριο ήταν τόσο ουσιαστικές όσο και εφικτές στην καθημερινότητα. Οι τομείς στους οποίους επικεντρώθηκαν, αφορούσαν την υγεία του εγκεφάλου, την ποιότητα ζωής μέσω της καθημερινής άσκησης του σώματος και τη μουσικοθεραπεία μέσω και της εκμάθησης μουσικών οργάνων. 

Η Πρόεδρος και οι εθελοντές της Ελληνικής Εταιρείας Νόσου Alzheimer και Συγγενών Διαταραχών Χαλκίδας προσφέρουν ποιοτική ενημέρωση και υψηλού επιπέδου υπηρεσίες που μπορούν να βοηθήσουν στην πρόληψη και στη φροντίδα των ενδιαφερομένων. Επίσης, ενημερωθήκαμε ότι, διοργανώνονται σημαντικές δράσεις για την ψυχαγωγία και την ποιότητα ζωής στην τρίτη ηλικία σε συνεργασία με ομάδες της πόλης. Η Παγκόσμια Ημέρα Αλτσχάιμερ γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 21 Σεπτεμβρίου.

** Περισσότερα στο: "How playing an instrument benefits your brain", Anita Collins, διαθέσιμο στο you.tube.

"Νέα αρχή"

Αν ο Αύγουστος έχει κάτι που σε πολλά άτομα δίνει μια μελαγχολική αίσθηση, που έχει να κάνει και με το τέλος της ανέμελης περιόδου του καλοκαιριού, τότε ίσως είναι μια ευκαιρία να αναφερθούμε σε «νέες αρχές»…

1. Ποιες προϋποθέσεις έχει μια «νέα αρχή»;

2. Πόσες «νέες» αρχές δικαιούται κάποιος;

3. Πόσα πράγματα μπορεί να κρατήσει από το «παρελθόν»;

4. Μπορούμε να αλλάξουμε, τελικά, το μέλλον μας αλλάζοντας το παρόν;

Υπάρχουν στιγμές της ζωής μας, που νιώθουμε πιο έντονα την ανάγκη να «αποτινάξουμε» πράγματα από πάνω μας, να κάνουμε ριζικές αλλαγές… Τέτοιες στιγμές, μπορεί να πιστεύουμε ότι, κρατώντας τη μέγιστη απόσταση από κάποια γεγονότα και πρόσωπα, έτσι θα αλλάξουν τα συναισθήματά μας, θα γιατρευτούν παλιές πληγές, ίσως αλλάξει και το μέλλον…

Γιατί το σωστό είναι αυτό που μας κάνει ικανοποιημένους κι αντίστροφα…

Υπάρχουν «κανόνες» που φέρνουν πίεση και δυσφορία. 

Υπάρχουν κανόνες και «πιέσεις» που μας κάνουν πιο σίγουρους και ικανοποιημένους. 

Υπάρχουν «χαρές» που καλό είναι να τις αποφεύγουμε. 

Υπάρχουν και «στερήσεις» που αξίζει να γευτούμε το τρύπημα από το αγκάθι τους, επειδή, με μια υποχώρηση σε κάτι που δεν είναι και τόσο σημαντικό, μπορούμε να εξασφαλίσουμε κάτι πιο σημαντικό… 

Υπάρχουν απόψεις που προκαλούν απόρριψη, αμφιβολία κι ανασφάλεια… 

Υπάρχουν και απόψεις που δεν φοβούνται να αναγνωρίσουν αξία και στις άλλες... 

Η συζήτηση για το ψεύτικο και το αληθινό, για το «λάθος» και το «σωστό», φαίνεται σαν αδιέξοδο… Και τι να πούμε εμείς, από τη στιγμή που μας τα είπε όλα ο Αριστοτέλης;

Στη σύγχρονη (τόσο πολύπλοκη) κοινωνική πραγματικότητα, μπορεί, τελικά, το «σωστό» να συμπίπτει με ό,τι μας κάνει πλήρεις κι ευτυχισμένους;

Και βέβαια μπορεί. 

Πράξεις VS σκέψεις, μέρος δεύτερο: “το σπήλαιο των αρνητικών σκέψεων”

Θα ήθελα, πρώτα απ’ όλα, να διευκρινίσω ότι, στο άρθρο αυτό, αναφερόμαστε σε καθημερινές αρνητικές σκέψεις που κάνουμε όλοι μας λίγο-πολύ... Επίσης, η υγιής ψυχολογική κατάσταση είναι συνυφασμένη με την ικανότητα της αρκετά αποτελεσματικής διαχείρισης του καθημερινού άγχους, όχι με το να μην έχουμε άγχος! 

Παρόλα αυτά, για τις επαναλαμβανόμενες αρνητικές σκέψεις, που διατηρούνται για μεγάλα χρονικά διαστήματα, εμποδίζουν το άτομο στις καθημερινές υποχρεώσεις ή στις σχέσεις του ή/ και συνοδεύονται από άγχος που το άτομο δεν μπορεί να το διαχειριστεί, δεν αρκούν τα βήματα αυτοβοήθειας που προτείνουμε σε αυτά τα άρθρα, αλλά χρειάζεται ειδική επαγγελματική συμβουλευτική.

Τι συμβαίνει, όμως, με τις αρνητικές σκέψεις;

Ίσως μοιάζουν εξίσου “αληθινές” με όλες τις άλλες σκέψεις που κάνουμε… Συχνά, οι αρνητικές σκέψεις, είναι σαν να κάνουν μονολόγους ή διαλόγους… Μοιάζουν λογικές, συνετές, πιθανές… Αλλά αποτελούν, ταυτόχρονα, “βάρος” για τα άτομα... Οι αρνητικές σκέψεις και οι φόβοι, παρουσιάζονται σαν τη Λερναία Ύδρα... Ξεπερνάς έναν φόβο και μετά ο κίνδυνος μοιάζει διάχυτος, σαν να ξεφυτρώνουν πολλά “κεφάλια” του ανεξέλεγκτα…

Στην πραγματικότητα, ο εγκέφαλος, επηρεάζεται από τη χημεία των αρνητικών σκέψεων και ως συνέπεια αυτής της κατάστασης, ιδίως όταν αυτή συνεχίζεται ή/ και συνδέεται με ποικίλα στρεσογόνα περιστατικά της ζωής, είναι πιθανό να προσλαμβάνουμε με αρνητικό τρόπο τα ουδέτερα ερεθίσματα, κατάσταση η οποία έχει επιπτώσεις και στις συμπεριφορές μας… Οι αρνητικές σκέψεις, φαίνεται ότι στοχεύουν να υποτιμήσουν τις μικρές χαρές και μαζί με αυτές και τις θετικές προσδοκίες… Και μας αφήνουν να πιστεύουμε ότι οι χαλαρωτικές στιγμές είναι ανούσιες, ότι αυτό που μας συμβαίνει είναι “φυσικό” ή ότι δεν μας αξίζει κάτι άλλο…

Αρκούν μερικά μικρά αλλά καθημερινά βήματα για να βγούμε από το “σπήλαιο των αρνητικών σκέψεων”. Γι’ αυτό, τις αρνητικές σκέψεις, καλύτερο είναι να τις παλεύουμε με πράξεις: Να σιγομουρμουρίσουμε το αγαπημένο μας τραγούδι, να περπατήσουμε ένα τετράγωνο πιο μακριά απ’ όσο συνήθως, να αναζητήσουμε τους ήχους της φύσης, να επιμείνουμε σε ό,τι έχουμε σχεδιάσει να κάνουμε, να προετοιμαστούμε με ευχαρίστηση γι’ αυτά που περιλαμβάνει η επόμενη μέρα μας και να αφήσουμε τους άλλους να μας κάνουν εκπλήξεις μέσα στο πρόγραμμά μας ή εκτός αυτού…

Θα μπορούσε να συνεχίζεται η ζωή στο “σπήλαιο των αρνητικών σκέψεων”… Ή να προχωρούσαμε ακόμη πιο βαθιά στο σπήλαιο, αντί να θυμώνουμε με όσους προσπαθούν να μας δείξουν το φως, επειδή μας βγάζουν από τη βόλεψή μας κι έτσι κάνουν τα μάτια μας να πονάνε… Στο σπήλαιο, ίσως θα ζούσαμε προστατευμένοι από τα θηρία ή/ και από τα καιρικά φαινόμενα… Μα τότε, τα σώματά μας θα σκέβρωναν από την έλλειψη του Ήλιου και τα μάτια μας δεν θα μάθαιναν ποτέ να βλέπουν τα χρώματα…

Αλλά η δυσφορία που νιώθουμε για τις αρνητικές σκέψεις αποδεικνύει ότι είμαστε, τελικά, φτιαγμένοι, για να αντιλαμβανόμαστε και να χαιρόμαστε το φως…

Χ. Κ.

Μπορείτε επίσης να δείτε πάλι το... Πράξεις VS σκέψεις, μέρος πρώτο: "ασπίδες στο άγχος"

Η ζωή είναι... ένα εργαστήριο...

Το να νιώθουμε καλά, εξαρτάται από τους παράγοντες που μας επιτρέπουν να κάνουμε αυτά που "πρέπει" και αυτά που επιθυμούμε αλλά και από τους παράγοντες που μας παρεμποδίζουν από το να κάνουμε όλα αυτά που μας επιτρέπουν να είμαστε οι εαυτοί μας. Γενικά, όμως, η ζωή, είναι πράξεις! Είναι σαν ένα εργαστήριο, όπου μαθαίνεις τα πάντα με την πρακτική και είσαι αυτό που θέλεις να είσαι, επειδή το επιβεβαιώνεις, με τις ανάλογες πράξεις, καθημερινά.

Η συνέχεια στο...

http://seepipedopepoithisewn.blogspot.gr/2016/10/vs.html

"Πώς θα χαλαρώσω;" Μάθετε τα "μυστικά της χαλάρωσης" και προετοιμαστείτε για να δώσετε τον καλύτερο σας εαυτό!

Η χαλάρωση θεωρείται και σαν κάτι σχεδόν "μυθικό"... 

Μπορεί να την έχουμε στο μυαλό μας σαν κάτι ακατόρθωτο, κάποιες φορές μπορεί να νομίζουμε ακόμη κι ότι δεν τη δικαιούμαστε ή να φτάνουμε, γενικά, στα άκρα, με το να τη θεωρούμε από τη μια πλευρά πολυτέλεια κι από την άλλη, να πιστεύουμε κι ότι δεν την έχουμε ανάγκη... 
Σε αυτό το άρθρο, θα εξετάσουμε πιο προσεκτικά τι σημαίνει "χαλάρωση" και ποιες είναι οι χαλαρωτικές δραστηριότητες. Στόχος είναι, να γίνει σαφές ότι η χαλάρωση περιέχει την ουσία στη σχέση νου και σώματος.

Η χαλάρωση, μπορεί να αποτελεί μια απολαυστική διαδικασία αλλά εξακολουθεί να αποτελεί και απαραίτητο μέρος για την επιτυχία ενός στόχου. Επομένως, δεν θα πρέπει να χάνουμε την ουσία σε σχέση με τη χαλάρωση, ούτε εξιδανικεύοντάς την, αλλά ούτε θεωρώντας την ως 'χάσιμο χρόνου"... Γενικά, η χαλάρωση φαίνεται ότι είναι απαραίτητη για δυο λόγους: πρώτον, είναι προϋπόθεση για να αποδώσουμε περισσότερο σε ένα σημαντικό στόχο που έχουμε θέσει (και αναμένουμε την επιτυχία σε αυτόν με ευχάριστη προσμονή...) και δεύτερον, η χαλάρωση είναι απαραίτητη μετά από μια έντονη δραστηριότητα, προκειμένου να μειωθεί η ένταση της προσπάθειας στο σώμα και να επανέλθει η ισορροπία, ούτως ώστε να μπορούμε να συγκροτηθούμε για ένα μελλοντικό στόχο χωρίς να σπαταλιέται/ μειώνεται η ενέργειά μας. 

Καλές Τέχνες: όταν η εμπειρία, η αισθητική, η συγκίνηση και η φαντασία γίνονται ένα...

Σε αυτήν την παρουσίαση, θα αναφερθούμε σε όσα προσφέρει η τέχνη ως έμφυτη τάση έκφρασης των ανθρώπων και στα χαρακτηριστικά προσωπικότητας που έχουν τα δημιουργικά άτομα και οι καλλιτέχνες. Πιστεύουμε ότι η έκφραση και η επικοινωνία μέσα από την τέχνη, αφορούν άμεσα τις Επιστήμες του Ανθρώπου και πιο συγκεκριμένα την επιστήμη της Ψυχολογίας. Κι αυτό επειδή η τέχνη μπορεί να προσφέρει ισορροπία στα άτομα, μέσα από τον αρμονικό συνδυασμό της εμπειρίας με την αισθητική, τη συγκίνηση (συναισθηματικό στοιχείο) και τη φαντασία*. 

Μπορούμε να αναγνωρίσουμε μορφές τέχνης σε όλες τις ανθρώπινες κοινωνίες, όλες τις εποχές. Αυτές οι μορφές έκφρασης και επικοινωνίας, εμφανίζονται ανεξάρτητα, γεγονός που συνηγορεί υπέρ του έμφυτου χαρακτήρα τους, ως τάσεις του ανθρώπου να διηγηθεί εμπειρίες ή κινδύνους, να υποκαταστήσει απουσίες, να εκφράσει την ομορφιά της φύσης ή συναισθηματικές εμπειρίες, ελπίδες, φόβους, συναισθήματα και επιθυμίες. Μια επίσης έμφυτη τάση μας (ως είδος), που ολοκληρώνει τη σημασία της τάσης μας για έκφραση, αποτελεί και το ότι προσπαθούμε να αντλήσουμε πληροφορίες για τους άλλους, αποκωδικοποιώντας μια ποικιλία εκφράσεών τους, ανάμεσά τους και την καλλιτεχνική έκφραση. Πρόκειται για μια "μαγική" ιδιότητα της τέχνης, που μας δίνει την αίσθηση ότι "διαβάζουμε" τα μυαλά των άλλων, τις κρυφές επιθυμίες τους, τα όνειρα, τις προσθέσεις και το ασυνείδητό τους μέσα από τα έργα τους...

Επιβίωση στη ζωή VS επιβίωση στην τηλεόραση

Τα καλά, μεγάλα "θηράματα", τα "χτυπάς" μόνο με συνεργατικές διαδικασίες…

Κι εννοώ τους υψηλότερους στόχους.

Αυτοί αξίζουν τον κόπο, επειδή τους μοιράζεσαι και τους απολαμβάνεις με την ησυχία σου… 

Η επιβίωση στην πραγματική ζωή, δεν εξαρτάται (επειδή εμείς δεν θέλουμε να εξαρτάται) μόνο από ένα πιάτο ρύζι, που θα χρειαστεί να "παίξουμε ανταγωνιστικά" για να το πάρουμε από τους "άλλους"…
Όπως έχουμε παρακολουθήσει σε ταινίες φαντασίας, που παρουσιάζουν τον κόσμο μετά από μεγάλες φυσικές καταστροφές, φαίνεται σημαντικό για τα άτομα να διατηρήσουν ό,τι έχει απομείνει από τον πολιτισμό τους ή/ και να δημιουργήσουν κάτι παρόμοιο με ό,τι καταστράφηκε. Αυτό σημαίνει ότι έχουμε κι άλλες, πιο σύνθετες, ανάγκες, προκειμένου να επιβιώσουμε κι αυτές είναι να έχουμε ποιότητα ζωής με ψυχαγωγία, να εκφραζόμαστε καλλιτεχνικά, να παίζουμε (χωρίς έπαθλα), να στολίζουμε το χώρο μας και να δημιουργούμε νέα πράγματα από τα ήδη υπάρχοντα....

Η επιστήμη της ψυχολογίας μας διδάσκει ότι, 

"Γιατί δεν μπορώ να λύσω τα προβλήματά μου;"

Προσπαθείς να καταλάβεις τι φταίει, τι κάνεις λάθος και γιατί μοιάζει σαν να μην υπάρχει λύση στα προβλήματά σου... Εντάξει, όλοι έχουμε προβλήματα, ωστόσο τα δικά σου πιστεύεις ότι είναι τα πιο ...επιτακτικά κι ότι, ο δικός σου περίγυρος, μοιάζει να είναι ο πιο δύσκολος να συνεννοηθεί κάποιος μαζί του... 

Γιατί; 

Μήπως υπάρχει κάτι που κάνει δυσλειτουργικές ορισμένες σκέψεις και συμπεριφορές σου, παρόλο που έχεις όλη την καλή πρόθεση να ακούσεις και να μάθεις τρόπους για την επίλυση των προβλημάτων σου;

1. Μήπως προτιμάς την «καθόλου» ταυτότητα από μια ταυτότητα που περιέχει κάποια αρνητικά, κατά τη γνώμη σου, στοιχεία; Και μήπως αυτό σε κάνει να διαχωρίζεις τη θέση σου από τα (κοινά) προβλήματα, απαντώντας ότι οι άλλοι φταίνε που σε κάνουν να νιώθεις έτσι; 

Το ζήτημα είναι, κάθε φορά, να μπορούμε να βλέπουμε δημιουργικά τις καταστάσεις, να εστιάζουμε σε ένα σύνολο το οποίο διαθέτει πλευρές που επιδέχονται βελτιώσεις και να ενεργοποιούμε τα θετικά στοιχεία των ταυτοτήτων μας...

2. Μήπως έχεις βολευτεί με τους «καθόλου» κανόνες, αντί για τους κανόνες ενός πλαισίου που δεν σε εξέφραζε ποτέ ή που έχει πάψει πια να σε εκφράζει; 

Οι κανόνες (και συγκεκριμένα μια "χρυσή τομή" αυτών...) δίνουν το νόημα στη ζωή και στις στιγμές: όταν υπάρχουν πολλές απαγορεύσεις, τότε το άτομο δεν ξέρει τι θέλει ούτε τι θα το ικανοποιούσε αλλά και χωρίς κανόνες, δεν μπορούμε να ξέρουμε τι κάνουμε και τι θέλουμε...

3. Μήπως δεν θέτεις σε εφαρμογή όλα τα βήματα της επίλυσης; 

Συχνά, τα προβλήματα απαιτούν να εργαστούμε σε πολλαπλά επίπεδα, ενώ εμείς δρούμε καλά αλλά αποσπασματικά, με αποτέλεσμα η κατάσταση να μοιάζει σαν να μην "προχωρά"...

4. Μήπως εφάρμοσες το σωστό δρόμο για τη λύση, αλλά δεν τον επανέλαβες;

Συχνά, λέω στους πελάτες μου: "Όταν έχεις βάλει στόχο να κάνεις όμορφο το σώμα σου, αρκεί να πας μια φορά γυμναστήριο;". Έτσι συμβαίνει και με τις εναλλακτικές που λειτουργούν στην επίλυση προβλημάτων: πρέπει να βρουν τη θέση τους στη ρουτίνα, να τις τηρούμε συνειδητά, ευχαρίστως και σχολαστικά...

5. Μήπως δεν έχεις αναπτύξει τα δικά σου κίνητρα ή δεν είσαι σίγουρος/ η γι' αυτά;

Μερικές φορές, νομίζουμε ότι η αυτοπειθαρχία και η αυτοσυγκράτηση περιλαμβάνουν στάσεις και συμπεριφορές που μας "πιέζουν", μας κάνουν να νιώθουμε ότι δεν είμαστε οι εαυτοί μας και δεν ξέρουμε ποιες συνέπειες θα έχει αυτή η "καταπίεση"... Στην πραγματικότητα, όσο απαραίτητο είναι το να συμφιλιωθούμε με το κομμάτι του εαυτού μας που υπαγορεύει τις επιθυμίες μας, άλλο τόσο σημαντικό είναι το να νιώθουμε ως "φιλικό"/ οικείο και το κομμάτι του αυτοελέγχου.

Και κάτι που θα πρέπει να οπωσδήποτε να προσθέσουμε, για το τέλος: 

Η αμεροληψία (δηλαδή η συνειδητά ουδέτερη στάση) είναι αισιοδοξία και αντίστροφα! 

Τις περισσότερες φορές, νομίζουμε, ότι, εάν "χειραγωγήσουμε" τα πράγματα, τότε αυτά θα πάνε καλύτερα ενώ έχει περισσότερη αξία το να δείξουμε, απλά, εμπιστοσύνη και να περιμένουμε...

Χ. Κ.

Υ. Γ. Αυτό είναι ένα από τα "απλοϊκά"/ πιο "ελεύθερα" άρθρα που κατά καιρούς (κι εξαιτίας των εμπειριών μου) νιώθω την ανάγκη να γράφω... 

Οφείλω να συμπληρώσω ότι, ένα πολύ σημαντικό κομμάτι της επίλυσης προβλημάτων, αφορά τα είδη σχέσεων που συνάπτουμε και το κατά πόσο έχουμε την πρόθεση να μοιραστούμε διαφορετικές πλευρές του εαυτού μας με διαφορετικά άτομα... Τελικά, μέσα από τις (φυσικές) σχέσεις βρίσκουμε τη "δικαίωση" που επιθυμούμε... 

Ο σημαντικός ρόλος των παππούδων και τα θέματα οριοθέτησης των παιδιών

Οι παππούδες, αποτελούν μια επιπλέον πηγή ανιδιοτελούς αγάπης και αφοσίωσης στη ζωή μας, αφού είναι κάτι σαν «δυο φορές γονείς μας»... Έχω την τύχη, να έχω ζήσει με τους τέσσερις παππούδες μου και μια προγιαγιά, που μπορώ να θυμάμαι… Το να ξεκινάς τη ζωή σου με τόσα πρόσωπα αναφοράς, σου δίνει, τελικά, την ευκαιρία, να ακούς διαφορετικές γνώμες, να γνωρίζεις καλύτερα τον εαυτό σου και την …προέλευση αρκετών χαρακτηριστικών της προσωπικότητας σου, να νιώθεις μοναδικός-ή και αποδεκτός-ή και γενικότερα, συμβάλλει στην αυτοπεποίθηση!

Οι σύγχρονες οικογένειες, έχουν διαφορετική μορφή και παραδόσεις από τις εκτεταμένες οικογένειες του παρελθόντος. Ωστόσο, ο ρόλος των παππούδων, εξακολουθεί να λειτουργεί συμπληρωματικά στη διαπαιδαγώγηση και στα πρότυπα που χρειάζονται τα παιδιά για να μεγαλώσουν ισορροπημένα. Σημαντικό σημείο αυτής της μοναδικής σχέσης είναι, η κάθε πλευρά να γνωρίζει το διαφορετικό ρόλο της.

"Φύλαγε τα ρούχα σου για να έχεις λίγο λιγότερα από τα μισά…"

Μερικές φορές, προσπαθώ να καταλάβω καλύτερα τι είναι πιο πολύ, τελικά, αυτό που χαρακτηρίζουμε ως «αισιοδοξία»…

Πρώτα απ’ όλα, όμως, το να μην φοράς «χρωματιστά γυαλιά», στοιχείο απαραίτητο για να μπορείς να πιστεύεις στις «εκπλήξεις της ζωής» και να εξασφαλίζεις συναισθήματα «ανόδου» ακόμη κι όταν τα πράγματα δεν πηγαίνουν και τόσο καλά, είναι κάτι που δεν είναι αυθόρμητο ούτε κατακτάται πριν από μια …σεβαστή ηλικία:

"Ήταν τόσο απλό τελικά!": "λάθη" και εναλλακτικές που αφορούν την εύστοχη επικοινωνία μεταξύ γονέων και παιδιών όταν υπάρχει κάποιο ανησυχητικό σύμπτωμα

Το ότι αυξάνεται η ενημέρωση των γονέων γύρω από θέματα ψυχολογίας, δεν λειτουργεί, σε όλες τις περιπτώσεις, αποκλειστικά προωθώντας την αμοιβαία κατανόηση και την ενσυναίσθηση μεταξύ γονέων και παιδιών, ενώ, σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί ακόμη και να «προκαταβάλλει» αρνητικά τους γονείς, να τους αγχώνει ή να τους ανησυχεί... Εάν είναι μια φορά λανθασμένο, το να ...γκουγγλάρουμε τα μεμονωμένα συμπτώματα που παρατηρούνται στους ενηλίκους, επιχειρώντας διαγνώσεις και προβλέψεις χωρίς τους ειδικούς, τότε, όταν αυτός ο τρόπος ενημέρωσης αφορά τα παιδιά, κάνουμε σίγουρα ένα διπλό λάθος...

Η ψυχολογία, είναι μια επιστήμη, που στον κοινό νου, αποτυπώνεται κάπως απλοϊκά σαν να αναζητά τις αιτίες των συμπτωμάτων που παρατηρούνται "εδώ και τώρα", σε "τραύματα", παραλείψεις, έντονες εσωτερικές συγκρούσεις ή βιολογικούς παράγοντες. Στην πραγματικότητα, όμως, το νόημα κάθε συμπτώματος στα παιδιά, διαφέρει ανάλογα με την ηλικία που εμφανίζεται, όπως και η έντασή και η συχνότητά του, αλλά και η συνύπαρξή του με άλλα συμπτώματα, εξαρτώνται από ένα σωρό παράγοντες που δεν μπορεί να αντιληφθεί ο μη-ειδικός, κυρίως επειδή δεν μπορεί να έχει ολοκληρωμένη θεωρητική κατάρτιση ούτε αντικειμενικά μέτρα σύγκρισης.
"Ήταν τόσο απλό τελικά, μα πώς δεν το είχα σκεφτεί τόσον καιρό;", μονολογεί μια μητέρα. Όταν προηγουμένως με είχε ρωτήσει, "Μα, γιατί να συμβεί αυτό στο παιδί, τώρα;" η μητέρα, δεν μπορούσε να έχει παρατηρήσει "απ' έξω" ότι, προσπαθώντας να είναι μια πάρα πολύ καλή μητέρα, η κοινή «λογική» που, με ευστροφία κατά τα άλλα, χρησιμοποιούσε στους τρόπους επικοινωνίας με το παιδί και στις υποθέσεις της, την απομάκρυνε πιο πολύ, τελικά, από τις αιτίες των "προβλημάτων" που είχε εντοπίσει στο παιδί…

Προκειμένου να αναφερθούμε σε πιθανά "λάθη", θα πρέπει βέβαια, εξαρχής να ξεκαθαρίσουμε ότι, τα παραδείγματα που θα παραθέσουμε παρακάτω, είναι ενδεικτικά "λάθη" που ως γονείς μπορούμε να δουλέψουμε με αυτά, ώστε να βρούμε καλύτερες εναλλακτικές και δεν είναι συμπεριφορές που γίνεται έτσι απλά να τις αποφύγουμε τελείως, από τη μια μέρα στην άλλη. Επίσης, το κλίμα ενός σπιτιού, δεν μπορεί να αλλάξει από τη μια μέρα στην άλλη, εάν δεν (συν)εργαστούμε όλοι μαζί πάνω σε αυτό και μερικές φορές, χρειάζεται πράγματι "σκληρή δουλειά"... Παρόλα αυτά, τα παιδιά, καθώς η ανάπτυξή τους προχωρά περνώντας από τα διαφορετικά ηλικιακά στάδια, έχουν εκ νέου ευκαιρίες να αναπληρώσουν παλαιότερα "κενά"...

Ποια είναι όμως, τέτοια "λάθη";

Επίπεδα εύστοχης επικοινωνίας, μέρος πρώτο: χαρακτηριστικά των επιτυχημένων ομιλιών

Η επικοινωνία, παρουσιάζεται, γενικά, ως κάτι "μυθικό", δηλαδή κάτι, που θα μπορούσε να λύσει όλα τα προβλήματα στο μέλλον... Παρόλο που συχνά διαψεύδονται οι προσδοκίες μας από την "καλή επικοινωνία", συνεχίζουμε να πιστεύουμε και ότι μπορούμε να κάνουμε καλύτερη διαχείριση εντυπώσεων μέσα από αυτή και ταυτόχρονα, ότι μπορούμε να γίνουμε (ακόμη πιο) απλοί ή/ και αληθινοί...

Όταν εκφέρουμε λόγο μπροστά σε περισσότερα άτομα, κάπως πιο επίσημα, ας πούμε, συχνά, ασχολούμαστε όχι μόνο με το μήνυμα και το νόημα, αλλά και με τον τρόπο που θα γίνουμε περισσότερο εύστοχοι, "λιτοί" ή "σύνθετοι", ευκρινείς, πειστικοί, ελκυστικοί, αρεστοί ή "συγκρουσιακοί" κτλ, διαστάσεις οι οποίες αφορούν τη σχέση μας με ένα, ανομοιογενές, κατά τα άλλα, ακροατήριο...
Επικοινωνιακός, κατά τη γνώμη μου, είναι αυτός, που προωθεί την έκφραση και την κατανόηση, προσπαθώντας φιλότιμα να φέρει στο λόγο τα εξω-λεκτικά στοιχεία, μαζί και τα συναισθήματα, που θεωρεί κρίσιμα, κι όλα αυτά, το "σωστό" χρόνο και στη "σωστή" δόση... Με λίγα λόγια, πρόκειται για μια "εξίσωση" που, υπό άλλες συνθήκες, (αν δηλαδή υπολογίζαμε μόνο τους παράγοντες "σωστό", "ουσιαστικό" ή "κρίσιμο",) θα μας έφερνε ...πονοκέφαλο και θα μας στερούσε την αξία του αυθορμητισμού και του να είμαστε οι εαυτοί μας, διαστάσεις που σαφώς επηρεάζουν την (καλή) επικοινωνία...

Κάθε ομιλητής, έχει, προφανώς, τη δική του αξία και "περιουσία" γνώσεων, που εκφράζεται σε συνδυασμό με τις στάσεις, τα συναισθήματα και τις πεποιθήσεις του και μια δική του "συνταγή" επικοινωνίας, η οποία επηρεάζεται και από τις περιστάσεις, ανάλογα και με άλλους στόχους που, ενδεικτικά μόνο κάποιους από αυτούς αναφέραμε παραπάνω...

Γενικά, όμως, μια πετυχημένη ομιλία, εξαρτάται:

Η διαχωριστική γραμμή της αισιόδοξης σκέψης

Σε αυτό το ιστολόγιο, αρκετές φορές, έχουμε αναφέρει ότι, ένας πιο επιστημονικός τρόπος να βλέπουμε τα πράγματα, συχνά παρουσιάζει διαφορές σε σχέση με την "κοινή λογική". Συχνά επίσης, διαβάζουμε κάτι (ή λέμε ότι το γνωρίζουμε επειδή το "πήρε το μάτι μας") που μας φαίνεται, εκ πρώτης όψεως, ήδη γνωστό ή απλοϊκό ή πολύ κατανοητό και θεωρούμε ότι είναι εύκολο να το εφαρμόζουμε συστηματικά ή ότι είμαστε πεπεισμένοι για τους λόγους για τους οποίους αυτό προτείνεται και είναι χρήσιμο... Ένα τέτοιο παράδειγμα, είναι η έννοια της αισιοδοξίας. 

Η αισιοδοξία, περιλαμβάνει ένα "κομμάτι" εμπιστοσύνης στον εαυτό και στους άλλους, ένα "κομμάτι" (επιλεκτικής) "αφέλειας"/ "άγνοιας" σχετικά με το "κακό", ένα συναισθηματικό "κομμάτι" που αναφέρεται, γενικά, στην καλή προδιάθεση ότι στο μέλλον θα συμβαίνουν θετικά πράγματα, ένα συναισθηματικό "κομμάτι" που περιλαμβάνει "αντισώματα" στις "ματαιώσεις", τις αναβολές και τις απογοητεύσεις, το οποίο σχετίζεται τόσο με τις διαπροσωπικές σχέσεις όσο και με τα δυο "κομμάτια" που αναφέραμε προηγουμένως, ένα "κομμάτι" που αφορά τις συμπεριφορές και σχετίζεται με το "άνοιγμα" και τη δοκιμή διαφορετικών εμπειριών και τη διάθεση να δίνουμε περισσότερες ευκαιρίες κ.ό.κ. 

Η αισιοδοξία έχει να κάνει, με την κριτική ικανότητα, τη δημιουργικότητα, την ενσυναίσθηση/ συναισθηματική κατανόηση (ή αλλιώς αυτό που λένε "συναισθηματική νοημοσύνη") και γενικότερα, με τον τρόπο με τον οποίο έχουμε την τάση να προσλαμβάνουμε το "σύνολο" και να του δίνουμε "νόημα"...

Η αισιοδοξία, κατά τη γνώμη μου, δεν είναι απλά οι "θετικές σκέψεις". Δεν είναι μια στάση ζωής που προτείνεται για να κάνει τις συμβουλές των ψυχολόγων πιο ενδιαφέρουσες ή πιο "εμπορικές" και δεν είναι, απλά, μια θετική προδιάθεση η οποία δεν έχει και βαθύτερα ερείσματα. Η αισιοδοξία, δεν περιορίζεται στο να αναζητώ "θετικές πλευρές" ή να λέω "δε βαριέσαι, υπάρχουν και χειρότερα". Δεν είναι, σε καμία περίπτωση, το να δίνουμε στους άλλους ελπίδες που είναι ψεύτικες, ούτε καν το "να χρυσώνουμε το χάπι"... Η αισιοδοξία, είναι το πνεύμα της σχέσης που συνάπτουμε με τους πελάτες μας κι όχι ένα "μάθημα" που θα μπορούσαμε να τους "διδάξουμε" θεωρητικά. Είναι, επιπροσθέτως, αυτό που θέλουμε να εμπνεύσουμε στις κοινότητες, καθώς η εμπιστοσύνη "περνάει" στις σχέσεις μας, μέσα από την αισιοδοξία που προκύπτει από την ατομική ενδυνάμωση. 

Η αισιοδοξία, λοιπόν, δεν είναι κάτι που θα μπορούσαμε, θεωρητικά, να το προσθέταμε στον τρόπο σκέψης των ατόμων σε όποιες "δόσεις" θέλουμε. Είναι μια στάση ζωής, που επηρεάζει πιο βαθιά τον τρόπο σκέψης, ως τις πεποιθήσεις των ατόμων. Αυτή η στάση ζωής, κάποιες φορές, προϋποθέτει μια διαχωριστική γραμμή με σκέψεις και συμπεριφορές του παρελθόντος... 

Ποια είναι, όμως, τα χαρακτηριστικά της;

• Είναι ειλικρινής,
• πηγάζει από "μέσα" και αναζητά "έξω" τα σύμφωνα στοιχεία, 
• δεν μπαίνει στη διαδικασία να μετρήσει ακριβώς τα "καλά" και τα "κακά", αλλά, γνωρίζοντας ότι πάντα θα υπάρχουν δυσκολίες, συνεχίζει να κοιτάζει τι μπορεί να κάνει για να αποκαταταστήσει/ μετριάσει τις συνέπειές τους,
• είναι υπεύθυνη στάση και δεν φοβάται να αναλάβει τις ευθύνες της,
• αναζητεί ισορροπία στο "σύνολο" προσθέτοντας θετικά κι όχι αποκρύπτοντας αρνητικά στοιχεία,
• κατανοεί τις ανθρώπινες δύσκολες θέσεις και δίνει ευκαιρίες και ελαφρυντικά,
• προσανατολίζει τις πράξεις της στην εμπέδωση της εμπιστοσύνης!

Ο αισιόδοξος τρόπος σκέψης, επομένως, δεν ακολουθείται μόνο στα ..."εύκολα", αλλά χρειάζεται μια διαχωριστική γραμμή: όταν αποφασίσουμε να τραβήξουμε αυτή τη γραμμή, θα διαχωρίζουμε τη θέση μας από την "κουλτούρα παραπόνων", "αρνητικών αποδόσεων" και "καταγγελίας" και θα προσανατολιστούμε στις σχέσεις και τις πράξεις εκείνες που, μέσα από την από κοινού καλλιέργεια, θα επιβεβαιώσουν τη θετική (προ)διάθεση! 

Χριστίνα Καλαβρή,

ψυχολόγος-εγκληματολόγος.

Τελικά, πώς καλλιεργούνται οι επιθυμητές συμπεριφορές;

Πρώτα απ' όλα, ως "επιθυμητές συμπεριφορές", θα αναφερθούμε, γενικά, στις συμπεριφορές εκείνες, οι οποίες, διευκολύνουν την κοινωνική αλληλεπίδραση και τη συνεργασία και περιλαμβάνουν την υπευθυνότητα, τις δεξιότητες και τις θετικές στάσεις που προωθούν την καλή επικοινωνία, την αυτοπειθαρχία και την αυτορύθμιση των ατόμων.
Ξεκινώντας από την προϋπόθεση της "οριοθέτησης", δηλαδή, το στόχο τήρησης των απαραίτητων εκείνων κανόνων που διέπουν τις διαπροσωπικές σχέσεις και με απώτερο στόχο να προσεγγίσουμε την (αυτο)εκπλήρωση των δυνατοτήτων αυτονόμησης των παιδιών, ένα είναι το σίγουρο: ότι, οι επιθυμητές συμπεριφορές, καλλιεργούνται όταν επικεντρωνόμαστε στις "μεσότητες", παρά όταν προσπαθούμε με "υπερβολές" να καλύψουμε "ελλείψεις" (ή το αντίστροφο). Παρακάτω, θα δούμε πώς...

Θα ανοίξουμε,όμως, εδώ, μια σύντομη παρένθεση.

Αυτό το (υπερ)απλουστευτικό σκεπτικό της "αντιστάθμισης/ αναπλήρωσης", φαίνεται, ότι δεν αφορά μόνο τη διαπαιδαγώγηση των παιδιών αλλά και τις συμπεριφορές μας ως ενηλίκους γενικότερα. Θα παραθέσω μερικά παραδείγματα:

Ο καλύτερος εαυτός... (εμπειρίες από τη μονοήμερη εκδρομή της Εθελοντικής Ομάδας Δημιουργικής Απασχόλησης ΑμεΑ)

Εχθές, περάσαμε μια πολύ όμορφη εκδρομική Κυριακή, με άτομα της Εθελοντικής Ομάδας Δημιουργικής Απασχόλησης Ατόμων με Αναπηρίες, εθελοντές, μαθητές, γονείς και φίλους... Ήταν ένας στόχος που, όλοι μαζί, είχαμε θέσει και προετοιμάσει εδώ και αρκετό καιρό, η πρώτη μας εξόρμηση...Ο καιρός ήταν αρκετά καλός, τα τοπία που είδαμε μαγευτικά και η επίσκεψη στη μονή μας έδωσε γαλήνη και δύναμη... Είπαμε αστεία, διασκεδάσαμε, τραγουδήσαμε και χορέψαμε αρκετά... Στο δρόμο της επιστροφής, συνεχίσαμε τη διασκέδαση και, προς το βράδυ πια, αρχίσαμε να κινούμαστε σε πιο χαλαρωτικούς ρυθμούς, συζητώντας για τις εμπειρίες της ημέρας...

Αρκετές φορές, πράγματα που για κάποιους από εμάς είναι αυτονόητα, για κάποιους άλλους, χρειάζονται μερικές ρυθμίσεις, αρκετούς υποστηρικτές και πολλή αγάπη για να πραγματοποιηθούν...

Γενικά, οι δραστηριότητες που προετοιμάζουμε ως ξεχωριστές, είναι σημαντικό να έχουν τη δομή προετοιμασία-αρχή-μέση-τέλος. Η προετοιμασία, περιλαμβάνει την ενημέρωση για το πρόγραμμα των δραστηριοτήτων και τον τρόπο με τον οποίο θα πραγματοποιηθούν, ενώ, στο τέλος, οφείλουμε να καταλήξουμε με ήπιους τόνους και να κάνουμε μια συζήτηση σχετικά με το τι αποκομίσαμε από αυτό... Η δομή, βοηθά πολύ να μην υπάρχει άγχος στα άτομα αλλά και να μεγιστοποιούμε την αξιοποίηση των εμπειριών...

Πάνω απ' όλα, όμως, σε ό,τι κάνουμε, είναι σημαντικό να είμαστε οι εαυτοί μας... Και μάλιστα, οι καλύτεροι εαυτοί μας... Αυτό ξεκινάει, όμως, πάντα, από την επίγνωση ότι δεν είμαστε τέλειοι... Στην ειδική αγωγή, αλλά και στην καθημερινή ζωή, εάν παρατηρήσουμε τα πράγματα καλύτερα, τότε θα γνωρίζουμε καλά ότι, οι δεξιότητες, συνήθως, στηρίζονται πάνω σε προηγούμενες α-δεξιότητες... "Αδεξιότητες", οι οποίες, αν δεν εκφραστούν κι αν τα άτομα δεν ενθαρρυνθούν να επιμείνουν σε αυτές ώστε να είναι οι εαυτοί τους, πώς αλλιώς θα καλλιεργηθούν και θα αναπτυχθούν; 

Οι φίλοι της ομάδας μας, λοιπόν, γνωρίζουν, πολύ καλά, πόσο μεγάλα είναι τα βήματα που κάνουμε και πόσο καλύτεροι γινόμαστε εμείς και τα άτομα που φροντίζουμε όταν βοηθούν εμάς τους εθελοντές να δημιουργούμε, στην κοινότητά μας, πλαίσια αγάπης και υποστήριξης... Γιατί, αν δώσεις σε κάποιον ένα ψάρι, θα χορτάσει για μια ημέρα, ενώ, αν του μάθεις να ψαρεύει, θα τον χορτάσεις για πάντα...

Χ. Κ. 

"Ζηλεύουν μόνο όσοι έχουν χαμηλή αυτοεκτίμηση;"

Τι είναι, στην πραγματικότητα, η ζήλια; 

Υπάρχουν συναισθήματα που είναι χρωματισμένα, πέρα για πέρα, αρνητικά; 

Μάλλον αξίζει να εξερευνήσουμε, λίγο περισσότερο, τα αντικείμενα της ζήλιας μας, αφού, ίσως εκείνα να έχουν ορισμένες διαστάσεις στις οποίες θα θέλαμε να μοιάζουμε με αυτά! Θέλω να πω ότι, ίσως, αυτό το "τσίμπημα" της ζήλιας (και της άμιλλας), μπορεί να μας κάνει, τελικά, καλύτερους ανθρώπους, εάν, βέβαια, θελήσουμε να το δούμε με λίγο πιο ξεκάθαρο βλέμμα...

Ας πάμε, όμως, καλύτερα, στον Αριστοτέλη, αφού σ' εκείνον οφείλουμε την ιδέα ότι, αυτά που νιώθουμε, θα πρέπει να τα νιώθουμε τη σωστή στιγμή, για το σωστό λόγο και στο σωστό βαθμό... 

Ο Αριστοτέλης, λοιπόν, στα Ηθικά Ευδήμεια, μας αποσαφηνίζει μερικά παραδείγματα του "άριστου μέτρου", το οποίο προτείνει για την "έξη" μας στις αρετές, αντιπαραβάλλοντας το με τα δυο "άκρα". Μεταξύ αυτών των παραδειγμάτων, ανακάλυψα, κάποτε, τους ορισμούς, των εννοιών "φθόνος", "χαιρεκακία" και "δίκαιη αγανάκτηση". 

Τους οποίους, κι εξηγώ απευθείας: στον Αριστοτέλη, η κάθε αρετή, έχει δυο δυνατότητες να μην είναι αρετή, την "έλλειψή" της και την "υπερβολή" της. Ένα πιο άμεσο παράδειγμα, είναι η έννοια της "σπατάλης" ως υπερβολής, της "μεγαλοπρέπειας" ως μέσου και της "τσιγκουνιάς" ως έλλειψης. 

Για τα συναισθήματα, τα πράγματα φαίνεται ότι είναι λιγάκι πιο πολύπλοκα, ωστόσο, ο Αριστοτέλης μας παραθέτει την έννοια του "φθόνου" ως υπερβολής, δηλαδή όταν κάποιος εύχεται και επιδιώκει το κακό του άλλου (επειδή τον ζηλεύει), την έννοια της "χαιρεκακίας" ως έλλειψης, δηλαδή όταν κάποιος δεν ενεργεί για το κακό του άλλου αλλά χαίρεται όταν του συμβαίνει, και ως μέσον την έννοια της "δίκαιης αγανάκτησης".

Βέβαια, για να αναλογιστούμε πόσες είναι οι φορές στη ζωή μας που αγανακτούμε δίκαια, χρειάζεται να έχουμε κριτική ικανότητα και να μπορούμε να δούμε πολλές καταστάσεις από πολλές πλευρές. Ως εκ τούτου, δεν θα μπορούσαμε να πούμε ότι "ζηλεύουν μόνο όσοι έχουν χαμηλή αυτοεκτίμηση". Ίσως, η "χαμηλή αυτοεκτίμηση", να είναι, απλά, ένας παράγοντας "απαγορευτικός", κατά κάποιον τρόπο, για κάποια άτομα, να δοκιμάζουν εναλλακτικές, τις οποίες κάποια άλλα άτομα δοκιμάζουν πιο εύκολα, με αποτέλεσμα να αυξάνουν τις πιθανότητες να επιτύχουν περισσότερους από τους στόχους που θέτουν. 

Προσωπική μου άποψη, είναι, ότι υπάρχουν επίπεδα πνευματικότητας, τα οποία ο άνθρωπος δεν μπορεί να τα κατακτήσει όταν κυριαρχεί ο εγωισμός του κι ότι, όταν τα προσεγγίζει αρκετά (κι αυτή η προσέγγιση έχει και διάρκεια), αυτό είναι αποτέλεσμα θείας χάρης. 

Τι θα έλεγε, όμως, ο Αριστοτέλης; Πιστεύω, ότι θα συμφωνούσε, σίγουρα, ότι κανείς δεν είναι τέλειος! Γι' αυτόν το λόγο τόνιζε, τόσο πολύ, τη σημασία της "έξης", δηλαδή της πρακτικής άσκησης με στόχο τις καλές συνήθειες: επειδή, κανείς δεν μπορεί να κρίνει και να κριθεί, επειδή δεν ξέρουμε το "τέλος", τελικά, αυτό που μας καθορίζει είναι οι πράξεις που συνηθίζουμε να κάνουμε...

Εάν θέλει κάποιος να είναι συνετός, τότε θα πρέπει να κάνει συνετές πράξεις...

Εάν θέλει κάποιος να είναι δίκαιος, τότε θα πρέπει να κάνει δίκαιες πράξεις... 

Εάν θέλει κάποιος να είναι καλός, τότε θα πρέπει να κάνει καλές πράξεις...

(Εάν θέλει κάποιος να μην είναι φθονερός, τότε θα πρέπει να μην κάνει πράξεις με στόχο να βλάψει τους άλλους...)

Χ. Κ.

_______

*Αυτό το άρθρο, ανήκει στην κατηγορία "προωθώντας τη μάθηση", που είναι και η θεματική του μήνα Οκτωβρίου στο ιστολόγιο μας, επειδή στοχεύει στην αποσαφήνιση ορισμένων εννοιών... 

"Γιατί νιώθω ένα κενό;"

Τι εννοούμε όταν λέμε ότι νιώθουμε "ένα κενό";
Πότε φταίνε "άλλοι" γι΄αυτό;

Πώς μπορούμε να βγούμε από αυτήν τη δυσάρεστη κατάσταση;

Αρκεί η επίσκεψη σε έναν ψυχολόγο, ώστε να αποκατασταθούν οι θετικές σκέψεις και να ανακαλύψουμε το "νόημα της ζωής";

Κενό... Δηλαδή, αδιαφορία... Απουσία συναισθήματος και "χρώματος", απουσία νοήματος και κινήτρων, απουσία θετικών σκέψεων, απουσία πίστης ότι μας αναλογούν περισσότερα θετικά πράγματα... Κενό... Δηλαδή, έλλειψη ευχαρίστησης και επένδυσης, έλλειψη ανθρώπων που αγαπάμε και μοιραζόμαστε πράγματα, σκέψεις και συναισθήματα μαζί τους... Κενό, δηλαδή, ένα αίσθημα σαν κάτι να είναι άδειο, κάτι, περίπου κοντά στα σπλάχνα και στο στομάχι... Κενό, δηλαδή, απουσία εμπιστοσύνης και αρνητική προδιάθεση για το μέλλον, κάτι, σαν βροχή χωρίς ουράνιο τόξο...

Συχνά, αφήνουμε πίσω μας ή απορρίπτουμε ανθρώπους, συναισθήματα και συνήθειες, χωρίς να προσπαθούμε να γεμίσουμε το κενό που αφήνουν τα βιώματα και οι αναμνήσεις που αποκλείουμε, αλλά και οι ανάγκες που αυτά μας καλύπτουν. Νομίζουμε, ότι θα βρούμε μόνοι μας την "αυτάρκεια" και την "πληρότητα", εάν ψάξουμε μέσα μας ή εάν γίνουμε "καλύτεροι", αν αποκτήσουμε, δηλαδή, περισσότερα υλικά αγαθά ή ακόμη και γνώσεις, αν δεν έχουμε ανάγκη κανέναν, αν δεν μας πληγώνει κανείς... Κι είναι παράξενο, κάποιες φορές, όταν διαπιστώνουμε ότι, αυτό το "κενό", φαίνεται ότι γεμίζει περισσότερο όταν δίνουμε και μοιραζόμαστε, όταν αποδεχόμαστε και μας αποδέχονται χωρίς να κρίνουμε, όταν μπορούμε να νιώσουμε ασφάλεια χωρίς να αναζητούμε "παραφωνίες", ελαττώματα, λάθη και παραλείψεις των άλλων...

Αν το ουράνιο τόξο, έρχεται μετά από μια γκρίζα μέρα, σαν επιβεβαίωση μιας υπόσχεσης, τόσο "τάξης στον κόσμο" όσο και ελπίδας, τότε, πρέπει σίγουρα να μας θυμίζει ότι, τα "συμβόλαια", δεν αθετούνται έτσι απλά, πριν να εγκαταλείψουν και οι δυο πλευρές την προσπάθεια για την τήρησή τους... Θέλω να πω, ότι ένας πολύ σημαντικός προστατευτικός παράγοντας απέναντι στα συναισθήματα "κενού" είναι η αισιοδοξία, η οποία δεν αποτελεί μόνο μια στάση ζωής, που την έχει ή δεν την έχει ένα άτομο, αλλά είναι και κάτι που μαθαίνεται με παρουσία και προσπάθεια και αξίζει να το καταλάβουμε καλύτερα και να δουλέψουμε μ' αυτό...

Ας ξεκινήσουμε, όμως, από τους λόγους για τους οποίους μπορεί να νιώθουμε κενό...