Προσδοκιες που δεν αντιστοιχούν στην Πραγματικότητα σε σχέση με τα Παιδιά

Παιδικη Ηλικια: Κατανοηση και Προστασια

Τις τελευταίες δυο δεκαετίες, δινουμε περισσότερο χρόνο στην κατανόηση της παιδικοτητας και του παιδικού κοσμου, προκειμένου να συμπεριλαβουμε στην ημερήσια διάταξη τα δικαιώματα, τις ιδιαίτερες ανάγκες και τις επιθυμίες των παιδιων. Γενικα, η παιδικη προστασια αναδεικνύει δυο ενότητες ρολων κι υποχρέωσεων: των γονέων και της κοινωνίας, ως αλληλεπικαλυπτομενων αλλα και συμπληρωματικων μεταξυ τους.
Τα παιδιά, όμως, εξακολουθούν να παραμένουν "εκεινοι" οι "αγνωστοι" καθως,
ακόμη και μεσα απο τους ρόλους μας ως ειδικοι, ως γονείς η και τα δυο, δεν μπορούμε τελικα να ερθουμε στη θεση τους και να δούμε το σύγχρονο κοσμο με τα δικα τους μάτια. Περισσότερα ερεθίσματα αλλά και περισσότερες απαιτησεις, περισσοτερα χατιρια αλλα διαφορετικές ανάγκες...
Κι αν περιορισουμε τις προσδοκίες και τις προσπαθειες μας μονο στο να ισορροπησουμε ανάμεσα στην ικανοποίηση των επιθυμιων αμφοτερων των ανηλίκων και των ενηλικων, το άθροισμα των συμφερόντων τους δεν αρκει ωστε να συνθεσουμε την "αντικειμενικη πραγματικότητα", η οποία περιλαμβάνει επισης ενα (προκαθορισμενο) συνολο απο απαιτήσεις και υποχρεώσεις, ως την αλλη όψη του νομίσματος.
Σε ενα πλαισιο σαν αυτο, ειναι, βεβαιως, περισσοτερες και οι απαιτησεις απο τους φορεις κοινωνικοποιησης και οι προσδοκίες από τους "ειδικούς"...

Προσδοκίες κι Εξωπραγματικες Προσδοκίες

Ας δούμε τωρα τα παραπάνω με διαφορετικη ματιά:
Όταν εχω να πω πολλά, συνήθως σε περιπτώσεις σαν αυτή, προτιμώ, να ξεκιναω απο το "τι δεν είναι..." αντι για το "τι ειναι" και "τι θα έπρεπε να είναι", τα οποια δημιουργουν συγκρισεις και ρευστά κριτήρια.
Και θα μιλησω για αυτες που δεν ειναι πραγματικές προσδοκίες σε σχέση με την παιδική ηλικία (κι οχι μονο...) επειδη...
(...πριν απο μερικές ημερες, είχα μια παρουσίαση στο Πνευματικό Κέντρο Φαρου Αυλιδος, με θέμα " Προσδοκίες των ενηλίκων απο τα παιδιά και κρισιμα στάδια στην αναπτυξη". Ηταν μια ευχαριστη συζήτηση με γονείς και παππουδες, όπου καταφεραμε να εμβαθυνουμε αρκετά κι ουσιαστικά στο θεμα αυτο, η οποία όμως ηταν εφικτή, επειδη συνεργαζομαι δυο χρόνια με την κοινότητα του Φαρου. Σε διαφορετική περίπτωση θα ήταν ακόμη μια θεωρητική ομιλία. Αυτό που λεμε καλο "επίπεδο" και "χημεια" με το ακροατηριο, φτιάχνεται μέσα απο μια ζύμωση. Κι επίσης, οσα λέμε οι "ειδικοι", ακόμη κι οι πιο εξειδικευμενοι, σε μεμονωμένα άρθρα, δεν υποκαθιστα τις εξατομικευμενες συμβουλές και δεν ειναι πληρες (καποιες φορες ουτε χρησιμο) αν ο αναγνωστης δεν αναζητήσει παρόμοια θέματα και δεν συνεχίσει να τα αναζητα...)
...τελικά  τα "τι δεν ειναι" ειναι τα πιο σαφη.

Ποιες ΔΕΝ είναι, λοιπον, προσδοκίες που ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα σε σχεση με...

..."το παιδί μας":

• Να ειναι το "τέλειο" παιδί, οτιδήποτε κι αν σημαίνει αυτο για εμας.
• Ότι θα καταλάβει αυτό που θα του πούμε απο την πρώτη φορά. Οι εντολες μας θα πρεπει να ειναι ξεκαθαρες ομως χρειάζεται και να τις επαναλαμβανουμε. Παραλληλα, πρεπει να εχουμε υπομονή και κυρίως, να δειχνουμε, με τις σωματικές εκφράσεις και τον τονο της φωνης μας, οτι είμαστε παντα διαθέσιμοι για συζήτηση, για εξηγήσεις, για να ακουσουμε κι εμείς.
• Οτι θα μάθει μονο του, "μεγαλωνοντας", να βλέπει απο την πλευρά των αλλων και να εχει αυτοσυγκρατηση: η ωριμανση ειναι μεν βιολογική, αλλα η σχεση μας με τους άλλους ειναι εκεινη που καθοριζει τα "νοηματα" αλλά και θετει τα ορια στην πραξη.
• Οτι ξεχναει εύκολα τις αποριες του: οταν κατι προκαλεί την περιέργεια των παιδιών, συνεχιζει να τα απασχολεί αν δεν τους δωθουν ειλικρινεις εξηγήσεις. Τα παιδιά φτιάχνουν στο μυαλό τους ολοκληρες φανταστικες ιστορίες οπου αφηνουμε κενα εξηγησεων. Τέτοια κενα μάλιστα μπορεί να γίνουν αιτίες φοβων, αποφυγής μερών και προσώπων, παιδικού κουτσομπολιου και παραπληροφορησης.
• Οτι σε εμάς αναλογουν περισσοτερες "ευκολιες" απο όσες στους άλλους γονείς: από τη φυση μας πιστευουμε κι ευχομαστε οτι θα είμαστε οι πιο τυχεροι απ ολους και σε όλους μας αξίζει να είμαστε. Όλοι οι γονείς προσπαθούν να κάνουν το καλύτερο, σύμφωνα με αυτά που γνωρίζουν και μπορούν. Καθε προβληματακι τελικα, ερχεται να κλονισει κάπως την πιστη μας οτι τα έχουμε κανει όλα " σωστα", αλλά η διαχείριση ολων αυτων δεν αποτελεί την οικογενειακή ζωη που μας κανει ολοκληρωμενα ατομα;

... τα παιδιά, γενικα:

• Οτι είναι απόλυτα τα συναισθήματα τους: οταν γελανε ειναι ευτυχισμενα κι οταν κλαινε ειναι απελπισμενα; Ιδου: οργανώνεις γι αυτα το τελειο παρτυ και παντα κλαινε στα γενέθλια τους! Τα παιδιά νιωθουν όλα τα συναίσθηματα σε εντονο βαθμο κι επειδη οι εντονες συγκινησεις παντα έχουν καποιο αντίκτυπο, το πολυ γέλιο θα φέρει και πολυ κλαμα... (και ξαφνικα, παλι γέλιο...)
• Οτι είναι ...αγγελουδια: ολοι ξέρουμε οτι (δεν) ειναι...!

...το σχολείο:

• Ότι όταν τα παιδια πάνε σχολείο ωριμαζουν ...μαγικά!
• Οτι θα λειτουργούσε καλύτερα αν υπήρχε περισσοτερη "δημοκρατια" σε αυτό: οι μεγάλες ομάδες παιδιων έχουν διαφορετική δυναμική απο τις μικρές. Έχουν αναγκη απο λίγους και καλούς κανόνες, περιορισμενες δραστηριότητες με ένα στοχο την καθε φορα...
• Οτι θα λειτουργουσε καλύτερα αν υπηρχε περισσότερη πειθαρχία σε αυτό (όπως παλια!): η έννοια της πειθαρχίας (της απλης, δηλαδη, υπακοης) εχει συμπληρωθεί από το στόχο της εσωτερικευσης των κανόνων. Τα παιδιά πρεπει να διατηρουν την αυτονομία τους, μαθαίνοντας στην πραξη τους κανόνες μεσα σε ομαδικές δραστηριοτητες.

..τους "ειδικούς":

• Οτι ο ειδικός έχει απεριόριστη ελευθερία να κρίνει τους πάντες και τα πάντα κι οτι ειναι αρμόδιος για όλα.
• Οτι τα θετικά αποτελέσματα ακολουθούν την πρωτη, κιόλας,  παρέμβαση.
• Οτι μπορεί να κάνει ολους τους γονείς να ειναι παρόντες και να τον ακουσουν...
• Κι οτι μπορεί να εξασφαλίσει τη συνέχεια των προγραμματων παρέμβασης για οσο κρίνει οτι ειναι αναγκαία.

Μετα απ όλα τα παραπανω...
...τα παιδιά εξακολουθούν να παραμένουν "εκείνοι" οι "αγνωστοι" και, παρόλο που περασαμε αυτήν την ηλικία, δεν μπορούμε να δούμε με τα δικα τους μάτια το σύγχρονο κόσμο: άλλωστε δεν ειναι αυτός ο σκοπός μας. Σκοπός μας είναι να τα καλωσορισουμε στο δικό μας κόσμο και να τους τα μαθουμε ολα απο την αρχη, εμπεδωνοντας τα κι εμείς μαζι τους...

Με αγάπη,
Χ.Κ.