Η πολλαπλότητα συμβουλών, αρκετές φορές, "μπερδεύει" τα άτομα που φροντίζουν για την ανατροφή των παιδιών. Το θέμα μας σε αυτήν τη εισήγηση ήταν η απλοποίηση και το πώς θα φτιάξουμε δομημένα πλαίσια για την ειρηνική επίλυση συγκρούσεων.
Σε μια παρουσίαση 90 περίπου λεπτών την οποία ακολούθησε συζήτηση, επικεντρώσαμε λοιπόν, στα εξής θέματα:
- Πώς θα δημιουργήσουμε πλαίσια σεβασμού, ισότητας και υποστήριξης; Όταν έμπρακτα δίνουμε ευκαιρίες στα άτομα να ανακτήσουν την ανωτερότητά τους μετά από την επανόρθωση των βλαβών μιας σύγκρουσης. Έτσι καλλιεργείται η υπεύθυνη ανάληψη ευθυνών, αφού τα άτομα εξακολουθούν να έχουν κάτι να κερδίσουν. Όταν λοιπόν όλοι είναι ικανοποιημένοι, είναι το πιο πιθανό να τηρηθούν οι δεσμεύσεις αποκατάστασης.
- Η ικανοποίηση των βασικών αναγκών εγγυάται και το ότι τα άτομα θα στραφούν στο κοινό καλό και θα αντιληφθούν πιο εύκολα ότι όλοι πρέπει να είμαστε ικανοποιημένοι και να έχουμε αδελφική αγάπη. Οι βασικές ανάγκες περιλαμβάνουν και την ανοιχτή αγκαλιά, την αποδοχή άνευ όρων, τις θετικές προβλέψεις...
- Η συναισθηματική κατανόηση μιας κατάστασης είναι το κλειδί στην επίλυσή της. Αυτό δηλαδή που χρειάζεται να αφουγκραστούμε μέσα στις διαδικασίες διαλόγου είναι η συγκεκριμένη σημασία μιας κατάστασης, μια δεδομένη στιγμή για ένα άτομο. Έτσι, αντί να προσπαθήσουμε να μειώσουμε τη σημασία του προβλήματος του άλλου, επειδή νομίζουμε ότι αυτό θα βοηθήσει την αποκλιμάκωση της έντασης (π.χ. "δε βαριέσαι, υπάρχουν και χειρότερα..."), προσπαθούμε να ακούσουμε από την αρχή και να αναδείξουμε τις διαφορετικές οπτικές.
- Οι μέθοδοι δομημένου διαλόγου (είτε αποκλειστικά διαπροσωπικές είτε ομαδικές/ κοινοτικές) έχουν στόχο τον "έλεγχο", σε συνδυασμό όμως με την "υποστήριξη" έναντι της "απόρριψης".
- Τα άτομα που φροντίζουν τα παιδιά, γνωρίζουν αποσπασματικά για τις διαδικασίες ειρηνικής επίλυσης συγκρούσεων, ίσως γι' αυτό εστιάζουν αρκετές φορές λανθασμένα στο "ποιος έχει δίκιο", κάνοντας ουσιαστικά λάθος πρακτική των δομημένων συζητήσεων. Στην πραγματικότητα, η τρίτη πλευρά σε μία σύγκρουση, δεν έχει καμία εξουσία πέρα από το να βάλει τους ελάχιστους και πιο απλούς κανόνες για να διασφαλίσει το εμπιστευτικό κλίμα και να επαναλάβει τα λεγόμενα των δυο πλευρών με τρόπο ουδέτερο που να ικανοποιεί και τις δυο πλευρές εξίσου. Οι κανόνες σχετίζονται με την απαγόρευση σε βρισιές και με το ότι δεν διακόπτουμε ο ένας τον άλλο. Υπάρχει όμως και η δυνατότητα να διακόψει τη συζήτηση σε οποιοδήποτε σημείο και να αποχωρήσει, η πλευρά που δεν νιώθει ότι εκφράζεται η οπτική της ικανοποιητικά. Σε αυτήν την περίπτωση, εάν επιθυμούν και οι δύο πλευρές, ορίζουμε νέα συνάντηση, επαναλαμβάνοντας τους κανόνες.
- Προκειμένου να γίνουν θεσμοί οι μέθοδοι ειρηνικής επίλυσης συγκρούσεων, χρειάζεται να μάθουμε να τις εφαρμόζουμε στο σωστό χρόνο και χώρο: έχοντας εκπαιδεύσει από πριν τα άτομα σε αυτές, αναβάλλοντας τις συγκρούσεις στο σωστό χρόνο πριν "ανάψουν τα αίματα" και ορίζοντας ένα ραντεβού διαλόγου στο οποίο όλοι θα είμαστε συνεπείς και ειλικρινείς, αφού βέβαια έχουμε φροντίσει να δημιουργήσουμε τους ασφαλείς και κατάλληλους εκείνους χώρους όπου τα άτομα δεν θα είναι "έκθετα".
- Οι διαδικασίες ειρηνικής επίλυσης συγκρούσεων μπορούν να εφαρμοστούν ήδη από τις ηλικίες των 3-4 ετών, καθώς τα παιδιά μιμούνται τις συμπεριφορές των ενηλίκων και με αυτόν τον τρόπο μπορούν να μπουν οι βάσεις της κατανόησης τους.
Η πρώτη και τελευταία συμβουλή ήταν ότι, οι τεχνικές "ειρηνικής επίλυσης συγκρούσεων" δεν είναι αρκετές εάν δεν υπάρχει βαθύτερη πίστη (επομένως και συνέπεια) σε όσα εφαρμόζουμε. Μάλιστα, είναι χαρακτηριστική μια παρομοίωση που διάβασα πρόσφατα: "Είναι σαν να διψάς και να προσπαθείς να ξεδιψάσεις έχοντας ζωγραφίσει έναν πανέμορφο καταρράκτη..."
Σας ευχαριστούμε πολύ για τη διοργάνωση και για την προσέλευση.
Οι ευχές από τους διοργανωτές ήταν "καλή δύναμη" και "πολλή αγάπη στον καθένα προσωπικά"!
Χριστίνα Καλαβρή,
ψυχολόγος-εγκληματολόγος
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου