Η ανάγκη για παιχνίδι

Ευρήματα των θεωριών μάθησης και σε σχέση με το ρόλο των κινητρων στις διαδικασίες της, έχουν αποδείξει οτι υπάρχει μια εμφυτη ανάγκη για παιχνίδι, σε όλο το ζωικό βασίλειο και στους ανθρώπους. Πρόκειται δηλαδή, για τις δραστηριότητες εκείνες, που δεν στοχεύουν άμεσα στην κάλυψη κάποιας από τις ανάγκες που θεωρούμε ως περισσότερο βασικές, αλλά είναι μάλλον δράσεις εκφρασης, εξερεύνησης, πειραματισμου και δοκιμής νεοαποκτηθεντων προσοντων...
Πρώτα απ` όλα, θα ήθελα να τονισω ότι το στατους του παιχνιδιού ως βασική διαδικασία μάθησης, θα πρέπει να αποκατασταθεί, τόσο όσον αφορά την "παραδοσιακή", όσο και την ειδική αγωγή. Και αναφερόμαστε κυρίως, στο παιχνίδι που αφορά τον "αδομητο" και αυθόρμητο χρόνο, τον οποίο δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζουμε σε καμια των περιπτώσεων ως "χαμένο χρόνο".
Στη συνέχεια, παρατίθενται οι λόγοι για τους οποίους, η έκφραση μέσω των "παιχνιδιών", της τεχνης και των "παιχνιδιών ρόλων", τόσο ομαδικά και οργανωμένα, όσο και αυθόρμητα, είναι τόσο σημαντική για την ατομική ανάπτυξη:

• Καλύπτουμε τις ανάγκες μας για ποικιλία.
• Μαθαίνουμε καινούργια πράγματα επειδή νιωθουμε ασφαλείς, είμαστε συγκεντρωμενοι και χαλαροι.
• Εκφραζουμε ελεγχόμενα τις παρορμησεις μας.
• Δεν τεμπελιαζουμε, αντίθετα κινητοποιουμαστε.
• Θετουμε στόχους και επιστρατευουμε μια μέθοδο για να τους κατακτήσουμε.
• Γνωρίζουμε τις ικανότητες μας, κατασκευάζοντας και φέρνοντας εις πέρας διαφορετικά σενάρια.
• Ανακαλύπτουμε εναλλακτικες.
• Βελτιωνουμε τις δεξιότητες μας.
• Εκφράζουμε μια γκάμα συναισθημάτων.
• Εντασσομαστε με πολλούς τρόπους σε διαφορετικές ομάδες.
• Μαθαίνουμε με βιωματικο τρόπο πόσο "σχετική" είναι η έννοια της "αποτυχίας".
• Έχουμε τη δυνατότητα πολλών ερμηνειων και λύσεων.
• Μαθαίνουμε την αξία της διαφορετικότητας.
• Αποδεχομαστε τους κανόνες αλλά και γνωρίζουμε τον ενθουσιασμό και την ηθική ικανοποίηση του "fair play".
• Σεβομαστε τα κριτήρια των άλλων, χωρίς να βλέπουμε με κακό μάτι την κριτική.
• Εμπεδωνουμε την αξία της συνεργασίας.
• Συσφιγγουμε τις σχέσεις μας με τα παιδιά μας.

Στην επόμενη λοιπόν, ευκαιρία για παιχνίδι, μην βιαστειτε να το αποφυγετε!

Χριστίνα Καλαβρή,

ψυχολόγος-εγκληματολόγος