Πρώτη μέρα στο νηπιαγωγείο, στο δημοτικό, στο γυμνάσιο; Ή μήπως σε ένα καινούργιο σχολείο;
Ενθουσιασμός για τους ενηλίκους κι ένα μικρό "σφίξιμο" στο στήθος για τα παιδιά... Σίγουρα, αξίζει να μοιραστούμε αυτά τα συναισθήματα, μικροί και μεγάλοι. Νομίζω, ότι το "κλειδί", εδώ, είναι η ενσυναίσθηση. Αλλά, όχι η υπερβολική ανησυχία των ενηλίκων. Ούτε η υπερβολική τους ανταπόκριση, με το να υπερ-καλύπτουν ή ακόμη και να προλαμβάνουν τις επιθυμίες των παιδιών. Ενσυναίσθηση, σημαίνει, ότι καταλαβαίνω τι νιώθεις και προσπαθώ για να καταλάβουμε καλύτερα ο ένας τον άλλο. Δεν σημαίνει, όμως, ότι ανταποκρίνομαι στις επιθυμίες σου, προσφέροντας σου, περισσότερα υλικά αγαθά, στη θέση της συναισθηματικής κατανόησης. Τα υλικά αγαθά και η προσωρινή ικανοποίηση "επιθυμιών" δεν μπορούν να "μειώσουν" τις αγωνίες των παιδιών. Ίσως, φαίνεται σαν να τις "επικαλύπτουν" μερικώς, αλλά δεν βοηθούν ουσιαστικά, όσο το να είμαστε παρόντες, δίνοντας τους την προσοχή μας.
Αναφέρομαι στα παραπάνω με προσοχή, μόνο έως το σημείο, όπου, ξεκινά η υπερβολή και χωρίς να υποτιμώ, βέβαια, τη σημασία της υλικής προετοιμασίας για την ψυχολογία των παιδιών. Άλλωστε, το "εμπορικό μέρος" αφορά την κάθε "γιορτή" νέας αρχής. Η αγορά των καινούργιων σχολικών, είναι μια διαδικασία που την απολαμβάνουν και οι ενήλικες και σίγουρα είναι ένα αναπόσπαστο (θετικό) μέρος της νέας σχολικής χρονιάς!
Ποιο είναι, όμως, το καλύτερο, που μπορούμε να κάνουμε, για να μπούμε στην ψυχολογία της αλλαγής;
1. Να μπούμε στη θέση του παιδιού: Ας αναλογιστούμε, πόσο σημαντικό θέμα είναι, για τον παιδικό κόσμο, το νέο σχολικό περιβάλλον. Αφορά όλες τις σκέψεις και τα συναισθήματα των παιδιών, για πολύ καιρό πριν συμβεί αυτή η αλλαγή. Μπορεί να τους προκαλεί άγχος, εκνευρισμό, στενοχώρια για τον αποχωρισμό, αγωνία για τη "θέση" τους στη νέα "ομάδα", αγωνία για τη σχολική ύλη και τις υποχρεώσεις τους, προσμονή και λαχτάρα και κάποιες φορές, μπορεί να επενδύεται με υπερβολικά θετικές προσδοκίες. Είναι μια αλλαγή, η οποία, σίγουρα, πρέπει να συνοδεύεται από χαρά για την ανάπτυξη και τα νέα επιτεύγματα του παιδιού, μην παραλείψουμε, όμως, το γεγονός ότι κάθε τέτοια αλλαγή, συνοδεύεται από ένα ποσοστό άγχους που δεν αφορούν απαραίτητα ένα διάχυτο/ απροσδιόριστο/ γενικό φόβο για το "άγνωστο" αλλά κι έναν πιο συγκεκριμένο φόβο, για τις μεγαλύτερες ευθύνες, ιδιαίτερα για τα παιδιά, που ήδη καταβάλουν μεγάλες προσπάθειες ώστε να ανταπεξέλθουν στις σχολικές υποχρεώσεις. Όταν, λοιπόν, λέμε "μπαίνω στη θέση του άλλου", αυτό αφορά τη συναισθηματική κατανόηση και τα "μεγέθη" των πραγμάτων στον κόσμο των παιδιών, επειδή, όπως έχουμε αναφέρει, ο "παιδικός κόσμος" δεν λειτουργεί ακριβώς όπως ο κόσμος των ενηλίκων, αλλά με περισσότερη φαντασία και υπερβολή. Στις μικρότερες ηλικίες, το άγχος της μετάβασης, μπορεί να αφορά κυρίως τον αποχωρισμό τους από τους γονείς και τους φροντίζοντες και την αποδοχή από την ομάδα συνομηλίκων, στην προεφηβική κι εφηβική, όμως, ηλικία, το άγχος εντείνεται από τις αλλαγές στην εμφάνιση και στην ψυχολογία των παιδιών. Σε κάθε περίπτωση, όλοι οι ενήλικοι της οικογένειας και του σχολικού περιβάλλοντος, θα πρέπει να φροντίζουν, συνεργατικά, τις κρίσιμες περιόδους των μεταβάσεων, έχοντας ως προτεραιότητα, την ανάπτυξη εμπιστοσύνης και προλαμβάνοντας, με τον έγκαιρο διάλογο, τα "κενά" και τα "χάσματα" στις σχέσεις.
2. Να μην είμαστε "κολλημένοι" με το "πρόγραμμα": Το σώμα αλλά και ο νους μας, θα πάρει καιρό, μέχρι να μπουν στο "χειμερινό" πρόγραμμα. Αυτή, είναι μια διαδικασία, που πρέπει να σεβαστεί ο ενήλικος, επειδή, συχνά, ως ενήλικοι, μπορεί να μην λαμβάνουμε υπόψη, ότι η πίεση μιας "αυστηρής" νέας αρχής, μπορεί να είναι ανεκτή για εμάς, για τα παιδιά όμως, μπορεί να είναι ένα μεγάλο "βάρος". Η αλήθεια είναι, ότι η πολλή "διαπραγμάτευση", δίνει στα παιδιά το "μήνυμα", ότι πάντα θα βρίσκουν εξαιρέσεις στους κανόνες εάν επιμένουν, είτε εάν διεκδικούν βίαια αυτό που θέλουν, είτε εάν διεκδικούν κάτι με στενοχώρια και παράπονα. Είναι διαφορετικό, όμως, το να έχουμε ένα "πρόγραμμα" και να ζητάμε τη συνεργασία των παιδιών μέσω μιας (εν μέρει) διαπραγμάτευσης, σε σχέση με κάποια στοιχεία σε αυτό το πρόγραμμα και διαφορετικό, το να ξεκινάμε την εφαρμογή αυτού του προγράμματος με πολύ αυστηρές δηλώσεις, που τρομάζουν και προκαταλαμβάνουν αρνητικά ή/ και εχθρικά τα παιδιά. Για παράδειγμα, οι δηλώσεις τύπου: "Το καλό που σου θέλω, παίξε όλη τη μέρα τώρα, επειδή, με το που ξεκινάνε τα σχολεία, θα ξαναδείς το tablet τα Χριστούγεννα!", το λιγότερο κακό που θα κάνουν στη σχέση μας με τα παιδιά, είναι, ότι δεν θα επιτύχουν το στόχο της συνεργασίας στο νέο πρόγραμμα.
3. Να κάνουμε λόγο για την αλλαγή με ενθουσιασμό αλλά και με ειλικρίνεια: Ναι, οι αλλαγές έχουν ενδιαφέρον, τα παιδιά θα γνωρίσουν καινούργιους φίλους, θα μάθουν περισσότερα πράγματα, θα συμμετέχουν πιο ενεργά σε όλες τις διαδικασίες, αφού μεγαλώνουν, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι αποσιωπούμε αυτά που μας αγχώνουν! Καλό θα είναι να τα λέμε όλα και να μην...
4. ... αποκλείουμε συναισθήματα από το διάλογο: Τα συναισθήματα, είναι ένα πολύ σημαντικό κεφάλαιο για την εμπιστοσύνη μεταξύ ανηλίκων και ενηλίκων.Όπως αναφέραμε παραπάνω, μερικές φορές, μάλλον αμήχανα, προσπαθούμε, θα έλεγα, να "ξεγελάσουμε" τα παιδιά, με προσωρινά "τεχνάσματα", ώστε να αποφύγουμε την εκδήλωση αρνητικών συναισθημάτων και παραπόνων. Στην πραγματικότητα, οι εκφράσεις των προσώπων των παιδιών μας βοηθούν να καταλάβουμε αρκετά πράγματα για τα συναισθήματά τους και μπορούν να μας βοηθήσουν να ανοίξουμε διάλογο γι' αυτά: π.χ. "Βλέπω νιώθεις ενοχλημένος/η, ωστόσο, θέλω να σου πω...". Όταν βάζουμε στο διάλογο τα συναισθήματα, δεν θα πρέπει να κάνουμε χαρακτηρισμούς και κριτικές, αλλά απλές (ουδέτερες) περιγραφές, αναγνωρίζοντάς τα ως φυσικά.
5. Να μην συντηρούμε τις υπερβολικά θετικές προσδοκίες: Ο παιδικός κόσμος, έχει ως χαρακτηριστικό του την υπερβολή. Εάν ένα παιδί, έχει υπερβολικά θετικές προσδοκίες, από το νέο περιβάλλον, τότε, θα πρέπει να το βοηθήσουμε ώστε να δει όλες τις οπτικές, χωρίς όμως, να του μεταφέρουμε προσωπικούς μας φόβους ή αρνητικές εμπειρίες. Το ίδιο, ισχύει και για τις αρνητικές προσδοκίες, επειδή τα παιδιά, δεν μπορούν από μόνα τους να κάνουν "ισορροπημένους" συλλογισμούς.
6. Να μην έχουμε εμμονή με την "πρωτιά": Αυτό το κομμάτι, σχετίζεται περισσότερο με τις προσδοκίες των ενηλίκων από τα παιδιά. Δεν θα μείνω στο να έχουμε "ρεαλιστικές προσδοκίες" από τα παιδιά. Παίρνω ως δεδομένο, πως οι προσδοκίες των γονιών, είναι οπωσδήποτε ρεαλιστικές. Άλλωστε, ο κάθε γονιός, γνωρίζοντας καλά τις δυνατότητες του παιδιού του, έχει κάθε λόγο να επιθυμεί γι' αυτό το καλύτερο. Η "πρωτιά", είναι ένας ευσεβής πόθος για το γονιό και για το παιδί. Είναι, γενικά, κάτι καλό. Θα πρότεινα, συμπληρωματικά, για να μην απογοητεύουμε κανένα παιδί, που έχει κάθε λόγο να επιθυμεί να διακριθεί και να νιώθει ως "πρώτο", να είμαστε περισσότερο ανοικτοί/ διαθέσιμοι/ δημιουργικοί, ως προς τα κριτήριά μας σχετικά με το τι σημαίνει "πρώτος", χωρίς να χάνουμε τα κίνητρά μας και χωρίς να υποτιμούμε τις "κλασικές" αξίες. Η "πρωτιά" στο σχολείο, δεν είναι σίγουρα αυτοσκοπός, αφού προέχει η ανακάλυψη, η αγάπη, η επένδυση των στόχων με σκέψεις και συναισθήματα και σίγουρα το να περνάμε καλά! Να θέλουμε, λοιπόν, πρώτα απ' όλα, υγιή, χαρούμενα παιδιά, παιδιά που να μπορούν να διαχειριστούν παιδικά "άγχη" κι όχι άγχη και επιθυμίες ενηλίκων!
7. Να λαμβάνουμε πολύ σοβαρά υπόψη τις ανάγκες του παιδιού για φιλία: Ακόμη κι αν γνωρίζουμε καλά ότι μπορεί κάποιο άλλο παιδί να έχει αδικήσει το δικό μας, δεν είναι σωστό να προτείνουμε στο παιδί να μην έχει φίλους και να αφοσιώνεται μόνο στους προσωπικούς του στόχους. Όλοι έχουμε ανάγκη να είμαστε μέλη της κοινωνίας και να μοιραζόμαστε σκέψεις και συναισθήματα με άλλους. Συχνά, οι ενήλικοι, ξεχνούν πόσο σημαντική πηγή στήριξης είναι ο σύντροφός τους, όταν σκέφτονται ότι δεν έχουν ανάγκη από φίλους. Και για τα παιδιά, όσο καλό κι αν είναι το οικογενειακό περιβάλλον, δεν επαρκεί ώστε να καλύψει τις ανάγκες τους σε ζητήματα "ανήκειν" και "ταυτότητας".
8. Να ενισχύουμε τις μνήμες σχετικά με την ολοκλήρωση διαφορετικών κύκλων της ανάπτυξης: Κάθε κλείσιμο ενός κύκλου (π.χ. νηπιακή ηλικία), θα πρέπει να πραγματοποιείται με την ανάλογη προετοιμασία. Χωρίς να σβήνουμε μνήμες, χωρίς να ξεχνάμε σημαντικά πρόσωπα και ωραίες στιγμές. Εκτός από τα αναμνηστικά, τα πάρτυ και τις φωτογραφίες, είναι καλό, να κάνουμε λόγο για το πώς ήταν το παιδί μας όταν ήταν πιο μικρό, να αναφερόμαστε σε αστεία και σε όμορφες στιγμές.
9. Να δείχνουμε την αγάπη μας με σωματική επαφή, προσοχή και χάδι: Όσο κι αν "μεγάλωσε" ένα "παιδί", παραμένει το "παιδάκι" μας. Είναι ωραίο, να μην αποξενωνόμαστε και να διατηρούμε σωματική επαφή με αγκαλιές και χάδια και βλεματική επαφή όταν μιλάμε. Άλλωστε, δεν χρειάζονται πάντα τα λόγια!
10. Να ενισχύσουμε τους δεσμούς με τη σχολική κοινότητα και να τονώσουμε την αγάπη για τη μάθηση: Μην ξεχνάμε, ότι στα θέματα αγωγής των παιδιών, όλες οι πλευρές έχουν συνεργατική σχέση μεταξύ τους αλλά και με τα παιδιά κι ότι μέσα από την αγάπη για τη σχολική κοινότητα και τη μάθηση, θα μπουν γερές βάσεις αυτοεκτίμησης και αργότερα, ικανοποίησης από τις ατομικές επιδόσεις!
Χριστίνα Καλαβρή,
ψυχολόγος-εγκληματολόγος.
*Εάν σας άρεσε αυτό το άρθρο, σας προτείνω, για ανάγνωση, τα άρθρα με θέμα "παιδικός κόσμος". Μπορείτε να κάνετε "κλικ" στη λέξη που βρίσκεται στο λευκό πλαίσιο κάτω από το άρθρο! Καλή ανάγνωση!
Ενθουσιασμός για τους ενηλίκους κι ένα μικρό "σφίξιμο" στο στήθος για τα παιδιά... Σίγουρα, αξίζει να μοιραστούμε αυτά τα συναισθήματα, μικροί και μεγάλοι. Νομίζω, ότι το "κλειδί", εδώ, είναι η ενσυναίσθηση. Αλλά, όχι η υπερβολική ανησυχία των ενηλίκων. Ούτε η υπερβολική τους ανταπόκριση, με το να υπερ-καλύπτουν ή ακόμη και να προλαμβάνουν τις επιθυμίες των παιδιών. Ενσυναίσθηση, σημαίνει, ότι καταλαβαίνω τι νιώθεις και προσπαθώ για να καταλάβουμε καλύτερα ο ένας τον άλλο. Δεν σημαίνει, όμως, ότι ανταποκρίνομαι στις επιθυμίες σου, προσφέροντας σου, περισσότερα υλικά αγαθά, στη θέση της συναισθηματικής κατανόησης. Τα υλικά αγαθά και η προσωρινή ικανοποίηση "επιθυμιών" δεν μπορούν να "μειώσουν" τις αγωνίες των παιδιών. Ίσως, φαίνεται σαν να τις "επικαλύπτουν" μερικώς, αλλά δεν βοηθούν ουσιαστικά, όσο το να είμαστε παρόντες, δίνοντας τους την προσοχή μας.
Αναφέρομαι στα παραπάνω με προσοχή, μόνο έως το σημείο, όπου, ξεκινά η υπερβολή και χωρίς να υποτιμώ, βέβαια, τη σημασία της υλικής προετοιμασίας για την ψυχολογία των παιδιών. Άλλωστε, το "εμπορικό μέρος" αφορά την κάθε "γιορτή" νέας αρχής. Η αγορά των καινούργιων σχολικών, είναι μια διαδικασία που την απολαμβάνουν και οι ενήλικες και σίγουρα είναι ένα αναπόσπαστο (θετικό) μέρος της νέας σχολικής χρονιάς!
Ποιο είναι, όμως, το καλύτερο, που μπορούμε να κάνουμε, για να μπούμε στην ψυχολογία της αλλαγής;
1. Να μπούμε στη θέση του παιδιού: Ας αναλογιστούμε, πόσο σημαντικό θέμα είναι, για τον παιδικό κόσμο, το νέο σχολικό περιβάλλον. Αφορά όλες τις σκέψεις και τα συναισθήματα των παιδιών, για πολύ καιρό πριν συμβεί αυτή η αλλαγή. Μπορεί να τους προκαλεί άγχος, εκνευρισμό, στενοχώρια για τον αποχωρισμό, αγωνία για τη "θέση" τους στη νέα "ομάδα", αγωνία για τη σχολική ύλη και τις υποχρεώσεις τους, προσμονή και λαχτάρα και κάποιες φορές, μπορεί να επενδύεται με υπερβολικά θετικές προσδοκίες. Είναι μια αλλαγή, η οποία, σίγουρα, πρέπει να συνοδεύεται από χαρά για την ανάπτυξη και τα νέα επιτεύγματα του παιδιού, μην παραλείψουμε, όμως, το γεγονός ότι κάθε τέτοια αλλαγή, συνοδεύεται από ένα ποσοστό άγχους που δεν αφορούν απαραίτητα ένα διάχυτο/ απροσδιόριστο/ γενικό φόβο για το "άγνωστο" αλλά κι έναν πιο συγκεκριμένο φόβο, για τις μεγαλύτερες ευθύνες, ιδιαίτερα για τα παιδιά, που ήδη καταβάλουν μεγάλες προσπάθειες ώστε να ανταπεξέλθουν στις σχολικές υποχρεώσεις. Όταν, λοιπόν, λέμε "μπαίνω στη θέση του άλλου", αυτό αφορά τη συναισθηματική κατανόηση και τα "μεγέθη" των πραγμάτων στον κόσμο των παιδιών, επειδή, όπως έχουμε αναφέρει, ο "παιδικός κόσμος" δεν λειτουργεί ακριβώς όπως ο κόσμος των ενηλίκων, αλλά με περισσότερη φαντασία και υπερβολή. Στις μικρότερες ηλικίες, το άγχος της μετάβασης, μπορεί να αφορά κυρίως τον αποχωρισμό τους από τους γονείς και τους φροντίζοντες και την αποδοχή από την ομάδα συνομηλίκων, στην προεφηβική κι εφηβική, όμως, ηλικία, το άγχος εντείνεται από τις αλλαγές στην εμφάνιση και στην ψυχολογία των παιδιών. Σε κάθε περίπτωση, όλοι οι ενήλικοι της οικογένειας και του σχολικού περιβάλλοντος, θα πρέπει να φροντίζουν, συνεργατικά, τις κρίσιμες περιόδους των μεταβάσεων, έχοντας ως προτεραιότητα, την ανάπτυξη εμπιστοσύνης και προλαμβάνοντας, με τον έγκαιρο διάλογο, τα "κενά" και τα "χάσματα" στις σχέσεις.
2. Να μην είμαστε "κολλημένοι" με το "πρόγραμμα": Το σώμα αλλά και ο νους μας, θα πάρει καιρό, μέχρι να μπουν στο "χειμερινό" πρόγραμμα. Αυτή, είναι μια διαδικασία, που πρέπει να σεβαστεί ο ενήλικος, επειδή, συχνά, ως ενήλικοι, μπορεί να μην λαμβάνουμε υπόψη, ότι η πίεση μιας "αυστηρής" νέας αρχής, μπορεί να είναι ανεκτή για εμάς, για τα παιδιά όμως, μπορεί να είναι ένα μεγάλο "βάρος". Η αλήθεια είναι, ότι η πολλή "διαπραγμάτευση", δίνει στα παιδιά το "μήνυμα", ότι πάντα θα βρίσκουν εξαιρέσεις στους κανόνες εάν επιμένουν, είτε εάν διεκδικούν βίαια αυτό που θέλουν, είτε εάν διεκδικούν κάτι με στενοχώρια και παράπονα. Είναι διαφορετικό, όμως, το να έχουμε ένα "πρόγραμμα" και να ζητάμε τη συνεργασία των παιδιών μέσω μιας (εν μέρει) διαπραγμάτευσης, σε σχέση με κάποια στοιχεία σε αυτό το πρόγραμμα και διαφορετικό, το να ξεκινάμε την εφαρμογή αυτού του προγράμματος με πολύ αυστηρές δηλώσεις, που τρομάζουν και προκαταλαμβάνουν αρνητικά ή/ και εχθρικά τα παιδιά. Για παράδειγμα, οι δηλώσεις τύπου: "Το καλό που σου θέλω, παίξε όλη τη μέρα τώρα, επειδή, με το που ξεκινάνε τα σχολεία, θα ξαναδείς το tablet τα Χριστούγεννα!", το λιγότερο κακό που θα κάνουν στη σχέση μας με τα παιδιά, είναι, ότι δεν θα επιτύχουν το στόχο της συνεργασίας στο νέο πρόγραμμα.
3. Να κάνουμε λόγο για την αλλαγή με ενθουσιασμό αλλά και με ειλικρίνεια: Ναι, οι αλλαγές έχουν ενδιαφέρον, τα παιδιά θα γνωρίσουν καινούργιους φίλους, θα μάθουν περισσότερα πράγματα, θα συμμετέχουν πιο ενεργά σε όλες τις διαδικασίες, αφού μεγαλώνουν, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι αποσιωπούμε αυτά που μας αγχώνουν! Καλό θα είναι να τα λέμε όλα και να μην...
4. ... αποκλείουμε συναισθήματα από το διάλογο: Τα συναισθήματα, είναι ένα πολύ σημαντικό κεφάλαιο για την εμπιστοσύνη μεταξύ ανηλίκων και ενηλίκων.Όπως αναφέραμε παραπάνω, μερικές φορές, μάλλον αμήχανα, προσπαθούμε, θα έλεγα, να "ξεγελάσουμε" τα παιδιά, με προσωρινά "τεχνάσματα", ώστε να αποφύγουμε την εκδήλωση αρνητικών συναισθημάτων και παραπόνων. Στην πραγματικότητα, οι εκφράσεις των προσώπων των παιδιών μας βοηθούν να καταλάβουμε αρκετά πράγματα για τα συναισθήματά τους και μπορούν να μας βοηθήσουν να ανοίξουμε διάλογο γι' αυτά: π.χ. "Βλέπω νιώθεις ενοχλημένος/η, ωστόσο, θέλω να σου πω...". Όταν βάζουμε στο διάλογο τα συναισθήματα, δεν θα πρέπει να κάνουμε χαρακτηρισμούς και κριτικές, αλλά απλές (ουδέτερες) περιγραφές, αναγνωρίζοντάς τα ως φυσικά.
5. Να μην συντηρούμε τις υπερβολικά θετικές προσδοκίες: Ο παιδικός κόσμος, έχει ως χαρακτηριστικό του την υπερβολή. Εάν ένα παιδί, έχει υπερβολικά θετικές προσδοκίες, από το νέο περιβάλλον, τότε, θα πρέπει να το βοηθήσουμε ώστε να δει όλες τις οπτικές, χωρίς όμως, να του μεταφέρουμε προσωπικούς μας φόβους ή αρνητικές εμπειρίες. Το ίδιο, ισχύει και για τις αρνητικές προσδοκίες, επειδή τα παιδιά, δεν μπορούν από μόνα τους να κάνουν "ισορροπημένους" συλλογισμούς.
6. Να μην έχουμε εμμονή με την "πρωτιά": Αυτό το κομμάτι, σχετίζεται περισσότερο με τις προσδοκίες των ενηλίκων από τα παιδιά. Δεν θα μείνω στο να έχουμε "ρεαλιστικές προσδοκίες" από τα παιδιά. Παίρνω ως δεδομένο, πως οι προσδοκίες των γονιών, είναι οπωσδήποτε ρεαλιστικές. Άλλωστε, ο κάθε γονιός, γνωρίζοντας καλά τις δυνατότητες του παιδιού του, έχει κάθε λόγο να επιθυμεί γι' αυτό το καλύτερο. Η "πρωτιά", είναι ένας ευσεβής πόθος για το γονιό και για το παιδί. Είναι, γενικά, κάτι καλό. Θα πρότεινα, συμπληρωματικά, για να μην απογοητεύουμε κανένα παιδί, που έχει κάθε λόγο να επιθυμεί να διακριθεί και να νιώθει ως "πρώτο", να είμαστε περισσότερο ανοικτοί/ διαθέσιμοι/ δημιουργικοί, ως προς τα κριτήριά μας σχετικά με το τι σημαίνει "πρώτος", χωρίς να χάνουμε τα κίνητρά μας και χωρίς να υποτιμούμε τις "κλασικές" αξίες. Η "πρωτιά" στο σχολείο, δεν είναι σίγουρα αυτοσκοπός, αφού προέχει η ανακάλυψη, η αγάπη, η επένδυση των στόχων με σκέψεις και συναισθήματα και σίγουρα το να περνάμε καλά! Να θέλουμε, λοιπόν, πρώτα απ' όλα, υγιή, χαρούμενα παιδιά, παιδιά που να μπορούν να διαχειριστούν παιδικά "άγχη" κι όχι άγχη και επιθυμίες ενηλίκων!
7. Να λαμβάνουμε πολύ σοβαρά υπόψη τις ανάγκες του παιδιού για φιλία: Ακόμη κι αν γνωρίζουμε καλά ότι μπορεί κάποιο άλλο παιδί να έχει αδικήσει το δικό μας, δεν είναι σωστό να προτείνουμε στο παιδί να μην έχει φίλους και να αφοσιώνεται μόνο στους προσωπικούς του στόχους. Όλοι έχουμε ανάγκη να είμαστε μέλη της κοινωνίας και να μοιραζόμαστε σκέψεις και συναισθήματα με άλλους. Συχνά, οι ενήλικοι, ξεχνούν πόσο σημαντική πηγή στήριξης είναι ο σύντροφός τους, όταν σκέφτονται ότι δεν έχουν ανάγκη από φίλους. Και για τα παιδιά, όσο καλό κι αν είναι το οικογενειακό περιβάλλον, δεν επαρκεί ώστε να καλύψει τις ανάγκες τους σε ζητήματα "ανήκειν" και "ταυτότητας".
8. Να ενισχύουμε τις μνήμες σχετικά με την ολοκλήρωση διαφορετικών κύκλων της ανάπτυξης: Κάθε κλείσιμο ενός κύκλου (π.χ. νηπιακή ηλικία), θα πρέπει να πραγματοποιείται με την ανάλογη προετοιμασία. Χωρίς να σβήνουμε μνήμες, χωρίς να ξεχνάμε σημαντικά πρόσωπα και ωραίες στιγμές. Εκτός από τα αναμνηστικά, τα πάρτυ και τις φωτογραφίες, είναι καλό, να κάνουμε λόγο για το πώς ήταν το παιδί μας όταν ήταν πιο μικρό, να αναφερόμαστε σε αστεία και σε όμορφες στιγμές.
9. Να δείχνουμε την αγάπη μας με σωματική επαφή, προσοχή και χάδι: Όσο κι αν "μεγάλωσε" ένα "παιδί", παραμένει το "παιδάκι" μας. Είναι ωραίο, να μην αποξενωνόμαστε και να διατηρούμε σωματική επαφή με αγκαλιές και χάδια και βλεματική επαφή όταν μιλάμε. Άλλωστε, δεν χρειάζονται πάντα τα λόγια!
10. Να ενισχύσουμε τους δεσμούς με τη σχολική κοινότητα και να τονώσουμε την αγάπη για τη μάθηση: Μην ξεχνάμε, ότι στα θέματα αγωγής των παιδιών, όλες οι πλευρές έχουν συνεργατική σχέση μεταξύ τους αλλά και με τα παιδιά κι ότι μέσα από την αγάπη για τη σχολική κοινότητα και τη μάθηση, θα μπουν γερές βάσεις αυτοεκτίμησης και αργότερα, ικανοποίησης από τις ατομικές επιδόσεις!
Χριστίνα Καλαβρή,
ψυχολόγος-εγκληματολόγος.
*Εάν σας άρεσε αυτό το άρθρο, σας προτείνω, για ανάγνωση, τα άρθρα με θέμα "παιδικός κόσμος". Μπορείτε να κάνετε "κλικ" στη λέξη που βρίσκεται στο λευκό πλαίσιο κάτω από το άρθρο! Καλή ανάγνωση!
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου