Με αφορμή την 6η Μαρτίου,
ως «Πανελλήνια ημέρα κατά της βίας στο σχολείο/
του σχολικού εκφοβισμού», παρουσιάζουμε, στο ιστολόγιό μας, ένα
άρθρο που αναφέρεται στην ολοκλήρωση των στόχων της εκπαίδευσης με την ένταξη
των «συναισθημάτων» στην ημερήσια διάταξη…
Η εφαρμογή προγραμμάτων σχετικά
με τη διαχείριση των συναισθημάτων στο σχολείο, φαίνεται ότι περιλαμβάνει, τελικά, κάτι παραπάνω από
την αναγνώριση, μελέτη και καλύτερη διαχείριση των εκφράσεων των συναισθημάτων και των συναισθηματικών πλευρών μιας
κατάστασης.
Είναι, βέβαια, πολύ σημαντικό, ανάμεσα στα διαφορετικά συναισθήματα που βιώνουμε κάθε στιγμή, να μπορούμε να ανακαλύψουμε σχέσεις μεταξύ σκέψεων, συναισθημάτων και συμπεριφορών (ιδίως όταν αυτές οι σχέσεις δεν εντοπίζονται μόνο στο παρόν αλλά και στο παρελθόν και στο μέλλον...), είναι, ωστόσο, εξίσου σημαντικό και το να μπορέσουμε, μέσα από τη διαχείριση των συναισθημάτων, να κάνουμε λόγο για στόχους όπως είναι η βελτίωση του σχολικού κλίματος, η παραγωγικότητα των μαθητών, η δημιουργικότητα, η κριτική σκέψη, η καλύτερη επικοινωνία, η κουλούρα συνεργασίας, η επίλυση προβλημάτων και η ανάπτυξη των ηγετικών ικανοτήτων.
Πιο συγκεκριμένα, τα προγράμματα
σχετικά με τα συναισθήματα στο σχολείο, περιλαμβάνουν, συνήθως, την ταξινόμηση των συναισθημάτων (δηλαδή το
διαχωρισμό τους σε θετικά και αρνητικά, σε συναισθήματα που η ένταση που τα
συνοδεύει είναι μεγάλη και σε συναισθήματα που δεν χαρακτηρίζονται από ένταση/ εγρήγορση, σε
απλά και σε σύνθετα συναισθήματα, σε συναισθήματα που σχετίζονται με την επίγνωση
της γνώμης των άλλων κτλ.), τη συσχέτιση
των συναισθημάτων με τις σκέψεις και τις καταστάσεις όπου δημιουργούνται, την περιγραφή των σωματικών αντιδράσεων που
συνοδεύουν τα διαφορετικά συναισθήματα και ορισμένες τεχνικές για τη διαχείριση αρνητικών συναισθημάτων όπως είναι, για
παράδειγμα, ο θυμός, ο φόβος και το άγχος.
Η συναισθηματική νοημοσύνη,
αναφέρεται, τελικά, σε ένα σύνολο δεξιοτήτων που σχετίζονται με την
κατανόηση των συναισθημάτων μας και την ικανότητα, με βάση αυτά, να
συμπεριφερόμαστε ανάλογα, την κατανόηση των συναισθημάτων και κινήτρων των
άλλων και επιπλέον, με την ικανότητά μας να επηρεάζουμε τα άλλα άτομα ώστε να
συμπεριφέρονται «σοφά» ή να δρουν πιο ψύχραιμα σε κρίσιμες καταστάσεις ή πιο
γενικά να λειτουργούμε σαν «συναισθηματικοί μέντορες»... Η συναισθηματική
νοημοσύνη συμπεριλαμβάνει και την ικανότητά να βρίσκουμε (εσωτερικά) κίνητρα και
την ικανότητα να ελέγχουμε τις παρορμήσεις μας. Η συναισθηματική νοημοσύνη εξελίσσεται στη διαδικασία της ανάπτυξης και οι δεξιότητες στις οποίες αναφέρεται μαθαίνονται/ καλλιεργούνται.
Την καλύτερη περιγραφή για τη
συναισθηματική νοημοσύνη, όμως, την έχει δώσει ο Αριστοτέλης, διατυπωμένη,
σχεδόν, ως εξής:
«Ο καθένας
μπορεί να θυμώσει, αυτό είναι εύκολο. Αλλά το να θυμώσεις με το σωστό άτομο,
στον κατάλληλο βαθμό, την κατάλληλη στιγμή, για το σωστό λόγο και με το σωστό
τρόπο, αυτό δεν είναι εύκολο…»
Τα προγράμματα διαχείρισης
συναισθημάτων, μπορούν να συμβάλουν στην καλλιέργεια δεξιοτήτων όπως αυτές που
περιγράψαμε παραπάνω, ωστόσο, η μελέτη των συναισθημάτων, έχει ως απώτερο στόχο
της, τη βελτίωση των σχέσεων και του σχολικού κλίματος, συνεπώς και τη βελτίωση
του αισθήματος ασφάλειας στο σχολείο, την πρόληψη κι επίλυση συγκρούσεων και
φαινομένων εκφοβισμού ή/ και παραβατικότητας, ουσιωδώς, μέσω της εκμάθησης
δεξιοτήτων διαπραγμάτευσης και της εισαγωγής τρόπων διεκδίκησης που
εξασφαλίζουν κέρδος για όλες τις πλευρές.
Χριστίνα Καλαβρή,
ψυχολόγος-εγκληματολόγος.
Σχετικά, μπορείτε επίσης να διαβάσετε:
Βία ασκούν μόνο εκείνοι που έχουν χαμηλή αυτοεκτίμηση; (μύθοι για τη βία στο σχολείο) http://seepipedopepoithisewn.blogspot.gr/2016/03/blog-post_5.html
και Πόσο ..."λάιτ" είναι τα προγράμματα «διαχείρισης συναισθημάτων» και «ειρηνικής επίλυσης συγκρούσεων» στο σχολείο; (σχετικά με τα άμεσα και έμμεσα οφέλη των σχολικών προγραμμάτων)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου