Τι βοηθά την Ειρηνική Επίλυση των Συγκρούσεων;

Η "ειρηνική επίλυση συγκρουσεων" (1),  είτε ως αυτοσκοπος, είτε ως μέσο, προκειμένου να επιτυχουμε ομαδικους στόχους που προυποθετουν υψηλα επίπεδα ενοτητας, κερδίζει συνεχώς έδαφος και στην Ελλάδα. Όρος που γνωρίζουμε περισσότερο από τις διεθνείς σχέσεις, επεκτεινεται πλεον στις εργασιακες αλλα και καθημερινες σχεσεις, τονίζοντας τη συνεργατικη πλευρά της διαχείρισης, την ισότητα των ενδιαφερομενων μερών στη διαπραγμάτευση και τη δυνατότητα αμοιβαιου οφελους.

Είναι όμως όλες οι συγκρούσεις "διαχειρισιμες" σε ενα πλαίσιο σαν αυτο που περιγραφουμε;


Πρωτα απο ολα, η έννοια της "διαχειρισιμοτητας" αποδίδεται ως η "δυνατότητα να αντιμετωπιστεί η να ρυθμιστει κάτι με τις κατάλληλες ενέργειες" (σύμφωνα προς τη σημασία της λέξης "διαχειρισιμος" όπως παρατίθεται απο την Ιστοσελίδα www.leksiko-ellinikon.gr). Συμπληρωματικά, τα συνώνυμα της λέξης "κατάλληλος", ορίζουν τις "καταλληλες ενέργειες" ως "χρήσιμες, επαρκείς, αρμοδιες, ειδικές " (σύμφωνα με την Ιστοσελίδα www.lexigram.gr).
Συνεπώς, η ίδια ερώτηση με αλλα λόγια είναι, εαν και κατά πόσο οι διαδικασίες που εννοούμε κατω από την ομπρελα της "ειρηνικης επίλυσης συγκρουσεων" ειναι αρμοδιες κι επαρκείς στη ρυθμιση ολων των συγκρούσεων.

Υπάρχουν, βεβαιως, μαξιμαλιστικες επιστημονικες προσεγγίσεις που θεωρούν οτι οι πρακτικες της ειρηνικής επίλυσης συγκρουσεων και της διαμεσολαβησης εφαρμόζονται σε όλα τα είδη συγκρουσεων, προβληματικων σχέσεων αλλα και παραβασεων και μάλιστα, αυτές οι προσεγγίσεις εχουν και αξιόπιστα θεωρητικα επιχειρήματα και πλήθος ερευνητικών τεκμηριων. Αυτο δεν σημαινει οτι ειναι απλώς αντικειμενο "της μοδας", ουτε "πανακεια", αλλα περισσοτερο οτι λειτουργει στην πραξη. Παραμένει ωστόσο συντηρητική η εφαρμογή των διαδικασιών αυτων.
Χωρίς να είναι εξαντλητικες, παρακατω παρατίθενται τρεις κατηγορίες γενικων προυποθεσεων που θα μπορούσαμε να λάβουμε υπόψη προκειμενου να αυξησουμε τις πιθανοτητες επιτυχους εφαρμογής διαδικασιων ειρηνικής επιλυσης συγκρουσεων:

• Οι κοινες υπαγωγες, δηλαδή το να ανηκουν οι ενδιαφερομενες πλευρές σε κοινα κοινωνικά συνολα, αναμφισβήτητα βοηθά αρκετά την εφαρμογή των διαδικασιων (2). Κυρίως επειδή υπεισερχονται θέματα αγραφων κανόνων στις ρυθμίσεις αυτές, το να μοιράζονται ηδη τα άτομα κατι παραπάνω απο τους ελάχιστους κοινα αποδεκτους κωδικες επικοινωνίας, είναι ατού. Αλλά και λαμβανοντας υποψη οτι σε αυτην την περιπτωση κινουμαστε σε επιπεδο ενδοομαδικο, "εκ φύσεως" υπάρχουν, επισης, περισσοτερες ευκαιριες θετικης αναπλαισιωσης.
• Η κουλτούρα "επανορθωσης" σε τοπικό η/ και εθνικό επίπεδο: ηθη, εθιμα και ηθικες αξιες σε συλλογικο επίπεδο,  όταν περιλαμβανουν εφαρμογές και συζητήσεις σχετικά με την ειρηνική επίλυση συγκρούσεων, αυξάνουν τις πιθανοτητες χρησης και επιτυχίας της. Μάλιστα, η κουλτούρα επανορθωσης δημιουργείται τοσο απο- κατω (δηλαδή ατυπα) οσο κι απο- πανω (δηλαδη απο τους θεσμούς)  και η καλλιέργεια της αποτελεί αντικείμενο των ειδικών που ασχολούνται με τα προγραμματα αυτα.
• Ενα " νορμαλ" επιπεδο " κοινωνικης τάξης" : απο τις κοινωνιολογικες θεωρίες σχετικά με τις επιπτώσεις της "κοινωνικής αποδιοργανωσης" συνεπαγεται, ως απαραίτητο στοιχείο εφαρμογής κοινωνικων προγραμματων, οτι θα πρεπει να υπάρχει ενα "κανονικό" επίπεδο ατυπου κοινωνικου ελεγχου μεταξυ των πολιτών, όπου το "κανονικό" ορίζεται απο τα πρότυπα καθε διαφορετικού περιβάλλοντος, ισοδυναμωντας, το πιθανοτερο, με το "λειτουργικό".

Εφόσον πληρουνται τουλαχιστον οι παραπάνω, εξωτερικες της διαδικασιας, προϋποθέσεις, μπορούμε να αναφερόμαστε σε ολα τα ειδη συγκρούσεων ως διαχειρισιμα, με τους όρους της ειρηνικής επιλυσης συγκρούσεων.




(1) Σχετικά με την ειρηνικη επίλυση συγκρουσεων, υπάρχουν πληροφορίες σε θεωρητικο και πρακτικο επιπεδο βιβλιο της κυριας Β.Αρτινοπουλου, Η σχολικη διαμεσολαβηση: εκπαιδευοντας τους μαθητές στη διαχείριση της βιας και του εκφοβισμου, Νομικη Βιβλιοθήκη, 2010, στη συγγραφή του οποίου ειχα την τιμη να συνεργαστω.
(2) Άλλωστε γι αυτο το λογο ειναι καταλληλη για τα εργασιακα και σχολικα περιβαλλοντα...

Κρινω, στο σημείο αυτο, απαραίτητο, να καταστησω σαφές οτι σε αυτο το ιστολόγιο παραθετω τις προσωπικές μου απόψεις σχετικα με θέματα που μελετω κι εχω ασχοληθει πρακτικα στην εφαρμογη τους τα τελευταία χρόνια.
Σκοπός είναι, να μπορουν να εισαχθουν στις έννοιες και οι πιο "αμυητοι" αναγνώστες, οι οποιοι σε περιπτωση που το επιθυμουν, μπορούν να ανατρεξουν εκ των υστερων στις εννοιες που υπογραμμιζονται στο κειμενο, καθώς χρησιμοποιώ την επισημη ορολογία. Στο συγκεκριμένο θέμα, υπάρχει συγχρονη επαρκης και αξιολογη βιβλιογραφία και στα ελληνικα.

Χριστίνα Καλαβρη