Κάθε Παγκόσμια Ημέρα, δεν είναι, βέβαια, η μόνη μέρα του χρόνου την οποία "θυμόμαστε" το θέμα που προτείνεται... Ωστόσο, είναι μια μέρα, που μας δίνει την αφορμή, να δούμε μια διαφορετική "απόχρωση" του κάθε θέματος και να προσθέσουμε ένα επιπλέον "νόημα" σε αυτό... Όλες μαζί οι αποχρώσεις, που προτείνονται, συνθέτουν, τελικά, την αλήθεια, σχετικά με το νόημα της κάθε "ειδικής" ημέρας...
10 Οκτωβρίου-"Παγκόσμια Ημέρα για την Ψυχική Υγεία"
...Υπάρχουν, άραγε, κάποια πράγματα που μπορούν να έχουν σημαντική αξία για όλα τα άτομα και αυτά να μπορούμε να τους τα προσφέρουμε ως "ειδικοί", ώστε και να είναι και να νιώθουν καλά;
Ένα μέρος του ρόλου του ψυχολόγου, είναι οι δράσεις για την προώθηση του επαγγέλματός μας και στοχεύει στην καλύτερη γνωριμία του αντικειμένου και την άμβλυνση των παλαιών προκαταλήψεων σχετικά με τα θέματα ψυχικής υγείας. Αυτό το μέρος, αφορά, κυρίως, τα δικαιώματα των ατόμων σε σχέση με τα θέματα που αφορούν τα πρότυπα για την ψυχική υγεία. Θέλω να πω, πρώτα απ' όλα, ότι ΟΛΑ ΤΑ ΑΤΟΜΑ ΕΧΟΥΝ ΤΑ ΙΔΙΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΣΤΙΣ ΧΑΡΕΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ, δεδομένου ότι και η κατάθλιψη και οι άλλες διαταραχές της ψυχικής υγείας, είναι διαχειρίσιμες και επιδέχονται θεραπεία, αρκεί τα ίδια τα άτομα να ενδυναμωθούν και να διεκδικήσουν το καλύτερο!
Κάνοντας, λοιπόν, μια απόπειρα να διατυπώσουμε μερικές προτάσεις, σχετικά τα πράγματα που έχουν αξία, κρίνω ότι είναι απαραίτητο, να κάνουμε, προηγουμένως, αναφορά σε τρεις συγκεκριμένες προϋποθέσεις: πρώτον, ότι οι βασικές ανάγκες των ατόμων θα πρέπει να είναι καλυμμένες, ώστε αυτά να μπορούν να είναι υπεύθυνα, αυτόνομα, καλά και δημιουργικά, δεύτερον, ότι η "καλή ψυχική υγεία", δεν αναφέρεται ούτε στην ομοιομορφία, ούτε σε ένα και μόνο "πρότυπο", αλλά μπορεί να επιτευχθεί με πολλούς και διαφορετικούς τρόπους και τρίτον, ότι και οι ειδικοί της ψυχικής υγείας, θα πρέπει να γνωρίζουμε καλά τα όρια στα οποία κινούμαστε, λαμβάνοντας υπόψη, ότι τα άτομα, έχουν, σε διαφορετικό βαθμό, ορισμένες ανώτερες πνευματικές ανάγκες, τις οποίες, δεν μπορούμε μόνοι μας, ως σύμβουλοι, να τις καλύψουμε πλήρως, εάν δεν τα ενθαρρύνουμε να συνάπτουν βαθύτερες κι όχι μόνο "επιφανειακές" (κοινωνικές) σχέσεις και να επιδιώκουν, ενεργά, την πνευματική τους καλλιέργεια...
Ας δούμε λοιπόν, μερικά από αυτά που, ως ειδικοί, μπορούμε να προσφέρουμε σε όλα τα άτομα:
Ταυτότητα και "σημεία αναφοράς"
Τα θέματα της ταυτότητας, δεν περιορίζονται στο "εγώ", αφού σχετίζονται με τη "μνήμη", τη "συνέχεια" και το "ανήκειν". Τα άτομα, ανακαλύπτοντας "νέες" διαστάσεις των ταυτοτήτων τους ή βλέποντας τις υπάρχουσες από διαφορετικές πλευρές, αποκτούν "γερές βάσεις" και αυτοπεποίθηση. Αυτή η διαδικασία είναι, κατά κύριο λόγο, θετική/ προσθετική κι όχι αρνητική/ απορριπτική.
Προσωπικοί στόχοι και νοήματα στα διαφορετικά στάδια της ανάπτυξης
Ανάλογα με το στάδιο ανάπτυξης το οποίο διέρχονται, τα άτομα, αντιμετωπίζουν διαφορετικά ερωτηματικά και προτεραιότητες. Επιλύοντας τέτοιους είδους ζητήματα εντός υποβοηθητικών/ συμβουλευτικών σχέσεων, έχουν νέες ευκαιρίες να καλύψουν κενά προηγούμενων σταδίων, να επαναδιαπραγματευτούν και να επιλύσουν προβληματικές καταστάσεις και να ανακαλύψουν τα ξεχωριστά νοήματα κάθε σταδίου της ζωής, νιώθοντας "προσανατολισμένα" στους στόχους τους και "πλήρη".
Εξωτερίκευση των "κρυμμένων" προσόντων
Αυτό είναι το "θαυμαστό" αποτέλεσμα της αποδοχής άνευ όρων (κι όχι "άνευ ...ορίων"): ιδιαίτερα δουλεύοντας στην ειδική αγωγή, γνωρίζουμε με βεβαιότητα, ότι τα κρυμμένα προσόντα όλων των ατόμων, αποκαλύπτονται και ενισχύονται όταν τα αποδεχόμαστε ως συνολικές, ξεχωριστές προσωπικότητες χωρίς να κάνουμε κριτικές και συγκρίσεις, δηλαδή όταν δημιουργούμε ασφαλή πλαίσια έκφρασης και αλληλεπίδρασης.
Διαχείριση του άγχους
Το θέμα δεν είναι τα άτομα να μην έχουν καθόλου άγχος. Το άγχος, είναι ένα χαρακτηριστικό της καθημερινότητάς μας, ένας φυσιολογικός μηχανισμός εγρήγορσης, ας πούμε... Το θέμα είναι, τα άτομα να μπορούν να ανταπεξέρχονται ικανοποιητικά, διατηρώντας σε ισορροπία, τα καθημερινά επίπεδα άγχους και χωρίς να προδιατίθενται αρνητικά απέναντι στις μικροχαρές της ζωής.
Υποστηρικτικοί περίγυροι ή "συμμαχίες"
Η επίτευξη όλων των στόχων, εξαρτώνται από την καλή, ομαδική, δουλειά. Έτσι είναι και η περίπτωση της ψυχικής υγείας: στις περιπτώσεις εκείνες που έχουμε αιτήματα που χρειάζονται περισσότερη προσοχή, θα πρέπει να δημιουργήσουμε πιο προσεκτικά τους υποστηρικτικούς περίγυρους...
Συναισθηματική κατανόηση
Ή αλλιώς, να νιώθουμε τα "σωστά" συναισθήματα στις "σωστές" δόσεις. Μάλιστα, η συναισθηματική κατανόηση, συμπεριλαμβάνει και την επίγνωση του πώς η συναισθηματική μας κατάσταση ενδέχεται να επηρεάζει την κριτική μας ικανότητα και γενικότερα τις σκέψεις μας.
Ενθάρρυνση και πίστη
"Διαχείριση των εντυπώσεων" με στόχο την "ουσία"
Η πίστη, είναι ένα απαραίτητο, για την αισιοδοξία, στοιχείο, ωστόσο, φαίνεται ότι βρίσκεται ένα επίπεδο πιο πάνω από τις σκέψεις, τους στόχους και τις συμπεριφορές των ατόμων, αφού πηγάζει από "μέσα": πέρα από τις εξωτερικές πηγές στήριξης, οι οποίες είναι οπωσδήποτε πολύ χρήσιμες, τα άτομα, σιγά-σιγά, ανακαλύπτουν ταυτόχρονα με τα νοήματα του κάθε αναπτυξιακού σταδίου και νέες πηγές αυτοπεποίθησης και ενθάρρυνσης, ακόμη και μέσα τα δυσάρεστα γεγονότα της ζωής.
Αυτή η πνευματικότητα, που σχετίζεται άμεσα με την πίστη, είναι το χαρακτηριστικό που μετουσιώνει τον "αγώνα" σε "ελπίδα", σαν ένα νόμισμα με δυο όψεις (άλλωστε, στις στατιστικές των μεγάλων αριθμών, δεν μπορούμε, τελικά, να πούμε εάν είναι περισσότερες οι "χαρές" ή οι "λύπες", όμως, εάν προσπαθήσουμε αρκετά, ίσως μπορέσουμε να αναγνωρίσουμε τα δώρα της ζωής σε όλες τις περιστάσεις)...
"Διαχείριση των εντυπώσεων" με στόχο την "ουσία"
Πέρα από ένα επιφανειακό "επικοινωνιακό παιχνίδι" εντυπώσεων και ρόλων, τα άτομα, έχουν, τελικά, το δικαίωμα να τονίζουν τις "όψεις" εκείνες των εαυτών τους που επιθυμούν να τονίζουν αλλά και να προσπαθούν να μειώνουν τη σημασία όσων θεωρούν ως "ατελειών"/ "παραφωνιών"/ "αντιφάσεων" τους. Η "διαχείριση των εντυπώσεων με στόχο την ουσία", αναφέρεται στην καλοπιστία και το σεβασμό που, πρωτίστως, οφείλουμε να δείχνουμε σε όλα τα άτομα, ας πούμε επειδή ο καθένας δίνει τη δική του σκληρή μάχη... Γι' αυτό, έχει πραγματικό νόημα να δείχνουμε εμπιστοσύνη σε αυτό που τα άτομα θέλουν να δείχνουν ότι είναι (και τους τρόπους με τους οποίους επιθυμούν να αποκαθιστούν το αίσθημα ανωτερότητας τους όταν αναγνωρίζουν ότι σφάλλουν) και να ενθαρρύνουμε ο ένας τον άλλο στους διαφορετικούς καθημερινούς ρόλους μας, σεβόμενοι τα "παρασκήνια" καθενός...
Αυθορμητισμός
Νομίζω, ότι σε αυτήν την προσπάθεια, έχει επιπρόσθετο νόημα, το να μελετήσουμε περισσότερο ποιες είναι οι συνθήκες εκείνες που μας "παρεμποδίζουν" να κάνουμε (αυθόρμητα) τα πράγματα σύμφωνα με τα οποία είμαστε πιο κοντά στον (ιδανικό) εαυτό μας, αφού, ο στόχος είναι, να αυξήσουμε (λαμβάνοντας βοήθεια από εκείνους που εμείς θα επιλέξουμε) τις περιστάσεις εκείνες, στις οποίες μπορούμε να κάνουμε τις πράξεις που καθορίζουν αυτό στο οποίο στοχεύουμε να είμαστε...
...και τέλος, αυτό που μπορούμε να προσφέρουμε στα άτομα ως ειδικοί, είναι η παραίνεση να εφαρμόσουν άμεσα "μικρές αλλαγές" προκειμένου να βελτιώσουν την καθημερινότητά τους καθώς...
το ..."σακούλι", όντως, γεμίζει "...φασούλι το φασούλι..."
Χριστίνα Καλαβρή,
ψυχολόγος-εγκληματολόγος
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου